ХОТЫН ОЙ, НОГООН ДЭД БҮТЦИЙН ТУХАЙ (Анхдагч хуулийн төсөл)

Боловсруулж байгаа хуулийн төслийн мэдээлэл

МОНГОЛ УЛСЫН ХУУЛЬ

2026 оны 9-р сарын 04 өдөр

Ulaanbaatar city

ХОТЫН ОЙ, НОГООН ДЭД БҮТЦИЙН ТУХАЙ (Анхдагч хуулийн төсөл)

НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ
НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

1 дүгээр зүйл. Хуулийн зорилго

1.1. Энэ хуулийн зорилго нь хот, суурин газрын ой, ногоон дэд бүтэц, түүний бүрэлдэхүүн болох ногоон байгууламж, амьд ногоон хөрөнгийг газар, хөрсний үнэлгээ, усалгааны баталгаат эх үүсвэр, арчилгаа, бүртгэл, санхүүжилт, ургамлын амьдралтын үнэлгээнд үндэслэн төлөвлөх, бий болгох, хамгаалах, нөхөн сэргээх, нэмэгдүүлэх харилцааны эрх зүйн суурь зохицуулалтыг бүрдүүлэхэд оршино.

0 0 0

2 дугаар зүйл. Хуулийн үйлчлэх хүрээ

0 0 0

2.1. Энэ хууль Монгол Улсын хот, суурин газрын эдэлбэр газрын хилийн дотор хотын ой, ногоон дэд бүтцийг төлөвлөх, бий болгох, хамгаалах, ашиглах, үнэлэх, түүнчлэн ногоон байгууламж, амьд ногоон хөрөнгөтэй холбогдсон харилцаанд үйлчилнэ.

0 0 0

2.2. Ойн санд хамаарах ногоон бүсийн ойг хамгаалах, нөхөн сэргээх, ойжуулах харилцааг Ойн тухай хуулиар зохицуулна.

0 0 0

2.3. Иргэн өөрийн газарт бий болгосон ногоон хөрөнгөд энэ хууль сайн дурын бүртгэлийн үндсэн дээр үйлчилнэ.

0 0 0

2.4. Энэ хуульд өөрөөр заагаагүй бол хот, суурин газрын хилийн гаднах газар тариалан, бэлчээр, ойн сангийн газарт энэ хууль үйлчлэхгүй.

0 0 0

3 дугаар зүйл. Хотын ой, ногоон дэд бүтцийн хууль тогтоомж

0 0 0

3.1. Хотын ой, ногоон дэд бүтцийн тухай хууль нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, Газрын тухай хууль, Хот байгуулалтын тухай хууль, Барилгын тухай хууль, Ойн тухай хууль, Усны тухай хууль, Байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль, Төсвийн тухай хууль, Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хууль, Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хууль, Уур амьсгалын өөрчлөлтийн тухай хууль, энэ хууль болон эдгээр хуультай нийцүүлэн гаргасан бусад хууль тогтоомжоос бүрдэнэ.

0 0 0

3.2. Монгол Улсын олон улсын гэрээнд энэ хуульд зааснаас өөрөөр заасан бол олон улсын гэрээний заалтыг дагаж мөрдөнө.

0 0 0

3.3. Ойн мэдээллийн сан болон энэ хуульд заасан ногоон хөрөнгийн нэгдсэн бүртгэлийн хооронд мэдээллийг цахимаар солилцож, нэг хөрөнгийг давхардуулан бүртгэхгүй.

0 0 0

3.4. Хот, суурин газрын эдэлбэр газрын хилийн дотор энэ хуулийн дагуу бүртгэсэн ногоон хөрөнгийг Ойн тухай хуульд заасан таримал ойд тооцохгүй бөгөөд түүнийг хамгаалах, шилжүүлэн суулгах, тайрах, нөхөн дүйцүүлэхэд энэ хууль үйлчилнэ.

0 0 0

4 дүгээр зүйл. Хуулийн нэр томьёоны тодорхойлолт

0 0 0

4.1. Энэ хуульд хэрэглэсэн дараах нэр томьёог доор дурдсан утгаар ойлгоно:

0 0 0

4.1.1. “хотын ой, ногоон дэд бүтэц” гэж хот, суурин газрын ой, ногоон байгууламж, ногоон хөрөнгө, тэдгээрийн хөрс, усалгаа, хамгаалалт, арчилгааны шийдлийг экологи, нийгэм, эдийн засгийн үр өгөөжтэйгээр харилцан уялдуулсан тогтолцоог.

0 0 0

4.1.2. “ногоон хөрөнгө” гэж хот, суурин газарт хүний оролцоотой тарьж ургуулсан, эсхүл хамгаалан хадгалж байгаа мод, бут, сөөг, жимст модлог ургамал, олон наст ургамал, хөрсөн дээрх амьд ногоон бүрхэвчийг тэдгээрийн амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлсэн хөрс, усалгаа, хамгаалалтын байгууламжийн хамт бүртгэж, үнэлж болох хөрөнгийг;

0 0 0

4.1.3. “ногоон байгууламж” гэж ногоон хөрөнгө болон түүнд үйлчлэх усалгаа, хамгаалалт, амралт, тохижилтын байгууламж бүхий талбайг;

0 0 0

4.1.4. “хотын ой” гэж хотын ногоон бүс дэх унаган мод, ургамал болон хүний оролцоотой тарьж ургуулсан, эсхүл хамгаалж байгаа модлог ургамал, төгөл, хамгаалалтын ногоон зурвас, нийтийн болон хувийн эзэмшлийн модлог ногоон хөрөнгийн харилцан уялдсан сүлжээг;

0 0 0

4.1.5. “хариуцан хамгаалагч” гэж ногоон хөрөнгийг услах, арчлах, хамгаалах, нөхөн сэргээх, бүртгэлийн мэдээллийг шинэчлэх үүргийг хууль, гэрээ, захиргааны шийдвэр, эсхүл өмчлөх, эзэмших, ашиглах эрхийн үндсэн дээр хүлээсэн этгээдийг;

0 0 0

4.1.6. “ургамлын амьдралтын хувь” гэж анх тарьсан, эсхүл нөхөн суулгасан нийт мод, бут, сөөгөөс үнэлгээний үед амьд, цаашид ургах чадвартай нэгжийн эзлэх хувийг;

0 0 0

4.1.7. “ургасанд тооцсон ногоон хөрөнгө” гэж дараалсан хоёр ургалтын улирлын үнэлгээгээр амьд, хэвийн өсөлттэй нь баталгаажсан ногоон хөрөнгийг;

0 0 0

4.1.8. “ургамлын амьдралт баталгаажсан ногоон хөрөнгө” гэж тарьснаас хойш гурван жилийн арчилгааны хугацаа дуусахад амьд, хэвийн өсөлттэй, хариуцан хамгаалагч, усалгаа, арчилгааны түүх нь нэгдсэн бүртгэлд баталгаажсан ногоон хөрөнгийг;

0 0 0

4.1.9. “газар, хөрсний үнэлгээ” гэж ногоон хөрөнгө бий болгох газрын эрхийн байдал, зориулалт, хөрсний бүтэц, үржил шим, бохирдол, инженерийн шугам сүлжээ, усалгааны боломж, нөхөн сэргээх хэрэгцээг тогтоох ажиллагааг;

0 0 0

4.1.10. “усны төсөв” гэж ногоон хөрөнгийн төрөл, тоо, талбай, хөрс, уур амьсгалд нийцүүлэн ургалтын хугацаа болон жилд шаардагдах усны хэмжээг эх үүсвэр тус бүрээр тооцож, ус хэмнэх, дахин ашиглах шийдэлтэй уялдуулсан төлөвлөгөөг;

0 0 0

4.1.11. “ногоон баталгаа” гэж ногоон хөрөнгө бий болгох, хамгаалах, услах, арчлах, нөхөн сэргээх үүргийн биелэлтийг хангуулах банкны баталгаа, даатгал, эскроу данс, эсхүл хуульд нийцсэн санхүүгийн бусад баталгааг;

0 0 0

4.1.12. “ногоон шаардлагын дүгнэлт” гэж барилга, хот байгуулалт, газар ашиглалт, авто зам, дэд бүтцийн төсөл энэ хуульд заасан ногоон хөрөнгийн шаардлага хангасан эсэхийг урьдчилсан болон эцсийн шатанд шалгаж гаргасан шийдвэрийг;

0 0 0

4.1.13. “ногоон хөрөнгийн паспорт” гэж тухайн ногоон хөрөнгийн байршил, төрөл зүйл, насжилт, төлөв байдал, хөрс, усалгаа, хариуцан хамгаалагч, арчилгаа, үнэлгээний түүхийг агуулсан давтагдашгүй цахим дугаартай бүртгэлийг;

0 0 0

4.1.14. “нөхөн дүйцүүлэлтийн бүртгэл” гэж ногоон хөрөнгийн хохирлыг нөхөн дүйцүүлэхээр урьдчилан үнэлж, баталгаажуулсан газар, хэрэгжүүлэх төсөл, хүчин чадал, усалгаа, хариуцан хамгаалагч, гүйцэтгэлийн мэдээллийн нийтэд нээлттэй бүртгэлийг;

0 0 0

4.1.15. “том төсөл” гэж энэ хуулийн 10.2-т заасан босго хангасан барилга, хот байгуулалт, газар ашиглалт, авто зам, инженерийн дэд бүтцийн төслийг;

0 0 0

4.1.16. “жижиг ногоон санаачилга” гэж газрын зориулалт өөрчлөхгүй, барилга байгууламж барихгүй, хамгаалалттай ногоон хөрөнгийг тайрахгүйгээр иргэн, хуулийн этгээдээс энэ хуулийн 10.3-т заасан хэмжээнд хэрэгжүүлэх ногоон байгууламжийн ажлыг;

0 0 0

4.1.17. “модны титмийн бүрхэц” гэж газрын гадаргын тухайн хэсгийг модны мөчир, навч дээрээс харахад бүрхэж байгаа талбайн эзлэх хувийг;

0 0 0

4.1.18. “ургамлын ургалтын хугацаа” гэж тухайн нутаг дэвсгэрийн цаг уур, хөрсний нөхцөлд ургамал идэвхтэй ургах боломжтой улирлыг;

0 0 0

4.1.19. “хот, суурин газрыг цэцэрлэгжүүлэх мод үржүүлгийн газар” гэж тухайн нутаг дэвсгэрийн уур амьсгал, хөрс, усны нөхцөлд тохирсон мод, бут, сөөгийн үр, тарьц, суулгацыг үржүүлэх, бойжуулах, нутагшуулах, хадгалах, хамгаалах, нийлүүлэх зориулалт бүхий газар, түүний барилга байгууламж, инженерийн хангамжийн цогцыг;

0 0 0

4.1.20. “3-30-300 баримжаа” гэж айл өрх бүрд багадаа 3 мод харагдах, баг, хорооны орчинд модны титмийн бүрхэц дунджаар 30 хувьтай байх, иргэн бүр оршин суугаа газраас 300 метрээс ихгүй зайд нийтийн эзэмшлийн ногоон байгууламжтай байхыг;

0 0 0

5 дугаар зүйл. Хуулийг хэрэгжүүлэх зарчим

0 0 0

5.1. Энэ хуулийг хэрэгжүүлэхэд дараах зарчмыг баримтална:

0 0 0

5.1.1. ногоон хөрөнгө бий болгохын өмнө газар, хөрсний тохиромжтой байдал, усалгааны эх үүсвэр, арчилгааны төсөв, хариуцан хамгаалагчийг тогтоосон байх;

0 0 0

5.1.2. тарьсан мод, бут, сөөгийн тоогоор бус, ургасанд тооцсон болон тогтворжсон ногоон хөрөнгийн бодит үр дүнд үндэслэх;

0 0 0

5.1.3. ногоон хөрөнгөд учрах хохирлоос зайлсхийх, боломжгүй бол багасгах, нөхөн сэргээх, нөхөн дүйцүүлэх дарааллыг баримтлах;

0 0 0

5.1.4. ногоон хөрөнгийн талаарх шийдвэр, төсөв, гэрээ, бүртгэл, үнэлгээний мэдээллийг ил тод байлгах;

0 0 0

5.1.5. ногоон хөрөнгөд хохирол учруулсан этгээд нөхөн сэргээх, нөхөн дүйцүүлэх зардлыг хариуцах.

0 0 0

ХОЁРДУГААР БҮЛЭГ
ХЭРЭГЖИЛТИЙН ШАТЛАЛ БА ЗАСАГ ЗАХИРГААНЫ НЭГЖИЙН ЯЛГААТАЙ ГОРИМ

6 дугаар зүйл. Ялгаатай горим хэрэглэх үндэслэл

0 0 0

6.1. Энэ хуулийн шаардлагыг хүн амын төвлөрөл, барилгажсан талбай, ногоон хөрөнгийн нөөц, усны хүртээмж, захиргааны чадавх, төслийн хэмжээ, байгаль орчны эрсдэлд тохируулан ялгаатай горимоор хэрэгжүүлнэ.

0 0 0

6.2. Ялгаатай горим нь энэ хуульд заасан ногоон хөрөнгийг санаатай гэмтээхгүй байх, нийтийн аюулгүй байдлыг хангах, хохирлыг нөхөн төлөх үндсэн үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй.

0 0 0

6.3. Засаг захиргааны нэгжийн чадавх хүрэлцэхгүй бол аймаг, нийслэл мэргэжлийн үнэлгээ, цахим бүртгэл, худалдан авах ажиллагааг төвлөрүүлэн, эсхүл хамтран гүйцэтгэж болно.

0 0 0

7 дугаар зүйл. Нийслэл, улсын зэрэглэлтэй хотод хэрэглэх горим

0 0 0

7.1. Нийслэл, улсын зэрэглэлтэй хот болон 50 мянгаас дээш суурин хүн амтай хотод ногоон хөрөнгийн ерөнхий төлөвлөгөө, модны титмийн бүрхэцийн зураглал, нэгдсэн цахим бүртгэл, нөхөн дүйцүүлэлтийн баталгаа, усны төсөв, ногоон шаардлагын урьдчилсан болон эцсийн дүгнэлтийг бүрэн хэрэгжүүлнэ.

0 0 0

7.2. Энэ зүйлийн 7.1-д заасан хот жил бүр төсөв, амьдралтын үнэлгээ, ногоон баталгаа, нөхөн дүйцүүлэлтийн үр дүнг хороо, дүүрэг, бүсээр задалж нийтэлнэ.

0 0 0

7.3. Нийслэл, улсын зэрэглэлтэй хот ногоон хөрөнгийн бүртгэл, газар, хөрсний үнэлгээ, хяналтыг хариуцах мэргэжлийн нэгжтэй байна.

0 0 0

8 дугаар зүйл. Орон нутгийн зэрэглэлтэй хот, дагуул хот, сумын төвд хэрэглэх горим

0 0 0

8.1. Орон нутгийн зэрэглэлтэй хот энэ хуулийн 7.1-д заасан тогтолцоог хүн ам, төсөв, усны нөөцөд нийцүүлэн үе шаттай хэрэгжүүлнэ.

0 0 0

8.2. Дагуул хот, сумын төв болон бусад суурин газарт ногоон хөрөнгийн байршил, хариуцан хамгаалагч, усалгааны эх үүсвэр, амьдралтын үнэлгээг агуулсан хялбаршуулсан бүртгэл, гурван жилийн үйл ажиллагааны төлөвлөгөө хэрэглэж болно.

0 0 0

8.3. Дагуул хот, сумын төвд том төсөл хэрэгжүүлэх бол тухайн төсөлд бүрэн үнэлгээ, ногоон шаардлагын дүгнэлт, ногоон баталгаа шаардана.

0 0 0

8.4. Аймаг нь сумын хүсэлтээр хөрсний шинжилгээ, мэргэжлийн дүгнэлт, цахим бүртгэл, ургамлын амьдралтын үнэлгээг нэгдсэн байдлаар зохион байгуулна.

0 0 0

9 дүгээр зүйл. Гэр хороололд хэрэглэх горим

0 0 0

9.1. Гэр хорооллын ногоон хөрөнгийн бодлогод хашааны болон гудамжны мод, хөрсний доройтол, тоосжилт, үерийн ус, усалгааны хүртээмж, галын болон инженерийн шугам сүлжээний аюулгүй байдлыг хамтад нь тооцно.

0 0 0

9.2. Иргэний хашаанд хэрэгжүүлэх жижиг ногоон санаачилгад мэргэжлийн бүрэн үнэлгээ, ногоон баталгаа шаардахгүй бөгөөд сайн дурын мэдүүлэг, зураг, байршил, хариуцан хамгаалагчийн мэдээлэлд үндэслэн хялбаршуулсан бүртгэл хөтөлнө.

0 0 0

9.3. Нийтийн эзэмшлийн гудамж, жалга, үерийн хамгаалалтын бүсэд хэрэгжүүлэх санаачилга нь газрын эрх, инженерийн шугам сүлжээ, үерийн аюулгүй байдал, усалгааны эх үүсвэрийн дүгнэлттэй байна.

0 0 0

9.4. Гэр хорооллын өрхөд стандарт зураг, суулгац, ус хэмнэх тоноглол, хөрс сайжруулах материал, мэргэжлийн зөвлөгөөг багц хэлбэрээр олгож болно.

0 0 0

10 дугаар зүйл. Төслийн хэмжээнээс хамаарах горим

0 0 0

10 .1. Ногоон хөрөнгийн шаардлагыг төсөл, ердийн төсөл, жижиг ногоон санаачилга гэсэн ангиллаар хэрэгжүүлнэ.

0 0 0

10 .2. Дараах аль нэг нөхцөл хангасан төслийг том төсөлд тооцно:

0 0 0

10 .2.1. барилгын нийт талбай 1000 квадрат метрээс, эсхүл төслийн талбай 2000 квадрат метрээс дээш;

0 0 0

10 .2.2. 20 болон түүнээс дээш айлын орон сууцны хотхон, худалдаа, үйлчилгээ, үйлдвэрлэл, төрийн үйлчилгээний цогцолбор;

0 0 0

10 .2.3. 500 квадрат метрээс дээш ногоон талбайд, эсхүл 10 болон түүнээс дээш модонд нөлөөлөх авто зам, инженерийн дэд бүтцийн ажил;

0 0 0

10 .2.4. хамгаалалтын ногоон зурвас, усны сан бүхий газар, үерийн хамгаалалтын бүс, түүх, соёлын үл хөдлөх дурсгалын хамгаалалтын бүсэд хэрэгжүүлэх төсөл.

0 0 0

10 .3. 100 хүртэл мод, бут, сөөг тарих, эсхүл 1000 квадрат метр хүртэл талбайд газрын зориулалт өөрчлөхгүйгээр хийх тохижилтыг жижиг ногоон санаачилгад тооцно.

0 0 0

10 .4. Энэ зүйлийн 10.2, 10.3-т хамаарахгүй төслийг ердийн төсөлд тооцож, эрсдэлд нь тохирсон баримт бичиг, хяналтын шаардлага тавина.

0 0 0

10 .5. Төслийг хэсэгчлэн хуваах замаар энэ зүйлд заасан босго, дүгнэлт, баталгааны шаардлагаас зайлсхийхийг хориглоно. Нэг байршилд, нэг захиалагчийн харилцан хамааралтай төслийг нийлбэр хэмжээгээр тооцно.

0 0 0

11 дүгээр зүйл. Төрийн болон нутгийн захиргааны байгууллагын бүрэн эрх

0 0 0

11.1. Байгаль орчны асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:

0 0 0

11.1.1. хотын ой, ногоон дэд бүтцийн талаар төрөөс баримтлах бодлого, улсын зорилтот үзүүлэлтийг боловсруулах;

0 0 0

11.1.2. ногоон хөрөнгийн нэгдсэн бүртгэл, паспорт, амьдралтын үнэлгээ, нөхөн дүйцүүлэлтийн мэдээллийн харилцан ажиллагааг зохион байгуулах;

0 0 0

11.1.3. газар, хөрсний үнэлгээ хийх, ногоон шаардлагын дүгнэлт гаргах, өндөр барилга барихтай холбоотойгоор нөхөн тарих модны тоо, төрөл зүйл, хэмжээ, байршлыг тогтоох, ургамлын амьдралтын үнэлгээ хийх, мод тарих, арчлах, шилжүүлэн суулгах, тайрах, түүнчлэн мод арчилгааны ажилтны аюулгүй ажиллагааг хангах мэргэжлийн аргачлалыг батлах;

0 0 0

11.1.4. салбар хоорондын мэдээлэл, тайланг нэгтгэн улсын хэмжээнд нийтлэх;

0 0 0

11.1.5. хотын экологийн нөхцөлд тулгуурлан агаарын чанарыг сайжруулах ногоон байгууламжийг төлөвлөх, хэрэгжүүлэхэд мэргэжлийн дэмжлэг үзүүлэх.

0 0 0

11.2. Хот байгуулалт, барилгын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага ногоон шаардлагыг хот байгуулалтын баримт бичиг, барилгын норм, зураг төсөл, зөвшөөрөл, ашиглалтад оруулах ажиллагаатай уялдуулна.

0 0 0

11.3. Усны асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллага усны төсөв, борооны болон саарал ус ашиглах, ус хэмнэх шийдлийн хэрэгжилтэд мэргэжлийн дэмжлэг үзүүлнэ.

0 0 0

11.4. Аймаг, нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал зорилтот үзүүлэлт, төлөвлөгөө, төсөв, орон нутгийн урамшууллыг баталж, биелэлтийг хэлэлцэнэ.

0 0 0

11.5. Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн Засаг дарга харьяа нутаг дэвсгэртээ төлөвлөлт, бүртгэл, дүгнэлт, хяналт, арчилгаа, тайлагналыг зохион байгуулж, хариуцан хамгаалагчийг тогтооно.

0 0 0

11.6. Энэ зүйлийн 11.1.3-т заасан аргачлал нь энэ хуульд тогтоосон босго, хугацаа, оролцогчийн эрх, үүрэг, хариуцлагыг өөрчлөхгүй.

0 0 0

11.7. Хотын Захирагч, тухайн шатны Засаг дарга хотын ой, ногоон дэд бүтцийн асуудал хариуцах нэгж, эсхүл албан тушаалтныг шийдвэрээр тогтоож, түүний чиг үүрэг, хариуцах нутаг дэвсгэр, мэргэжлийн шаардлага, холбоо барих мэдээллийг нийтэд мэдээлнэ.

0 0 0

11.8. Энэ хуулийн 11.7-д заасан нэгж, албан тушаалтан дараах үйл ажиллагааг уялдуулан зохион байгуулна:

0 0 0

11.8.1. хотын болон хот орчмын ой, гудамж, зам дагуух мод, цэцэрлэгт хүрээлэнгийн модны тооллого, төлөвлөлт, тарилт, арчилгаа, хамгаалалт, шилжүүлэн суулгалт, тайралт;

0 0 0

11.8.2. ажилтны аюулгүй ажиллагааг хангах, иргэдийн оролцоог дэмжих, холбогдох байгууллагын үйл ажиллагааг уялдуулах;

0 0 0

11.8.3. тухайн жилд шийдвэрлэсэн асуудал, хэрэгжүүлсэн арга хэмжээ, зарцуулсан төсөв, ургамлын амьдралтын үнэлгээ болон хүрсэн үр дүнг энэ хуулийн 46 дугаар зүйлд заасан жилийн тайланд тусгаж, нийтэд мэдээлэх.

0 0 0

ГУРАВДУГААР БҮЛЭГ
НОГООН БАЙГУУЛАМЖ, АМЬД НОГООН ХӨРӨНГИЙН АНГИЛАЛ, ХАРИУЦАН ХАМГААЛАГЧ

12 дугаар зүйл. Ногоон байгууламж, ногоон хөрөнгийн ангилал

0 0 0

12.1. Ногоон байгууламжийг ашиглалт, хамгаалалтын дэглэмээр нь дараах ангилалд хуваана:

0 0 0

12.1.1.нийтийн эзэмшлийн цэцэрлэг, талбай, гудамж, зам дагуух, голын эрэг болон нийтээр ашиглах бусад ногоон байгууламж; 12.1.2.сургууль, цэцэрлэг, эмнэлэг, төрийн байгууллага, орон сууцны хотхон, үйлдвэр, үйлчилгээний газрын хязгаарлагдмал ашиглалттай ногоон байгууламж; 12.1.3.салхи, тоос, дуу чимээ, үер, хөрсний эвдрэлээс хамгаалах ногоон зурвас; 12.1.4.иргэн, хуулийн этгээдийн өмчлөл, эзэмшил, ашиглалтад байгаа газарт сайн дураар бий болгож, бүртгүүлсэн ногоон хөрөнгө; 12.1.5.хохирлыг нөхөн дүйцүүлэх зорилгоор бий болгосон ногоон хөрөнгө. 12.1.6.хот, суурин газрын барилгажсан хэсэг дэх унаган ой, голын шугуйн мод, ургамал.

0 0 0

12.2. Ногоон хөрөнгийг мод, бут, сөөг, жимст модлог ургамал, олон наст ургамал, хөрсөн дээрх амьд ногоон бүрхэвч, усалгаа болон хамгаалалтын байгууламж гэсэн бүрэлдэхүүнээр бүртгэнэ.

0 0 0

12.3. Хатуу хучилт, хиймэл зүлэг, саванд түр байршуулсан ургамал, зураг төсөлд туссан боловч бодитоор бий болоогүй талбайг амьд ногоон хөрөнгөд тооцохгүй.

0 0 0

13 дугаар зүйл. Ногоон хөрөнгийн өмчлөл, эзэмшил, ашиглалт

0 0 0

13.1. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн газарт төсвийн хөрөнгөөр бий болгосон ногоон хөрөнгө тухайн газрын өмчлөгчийн өмч байна.

0 0 0

13.2. Иргэн, хуулийн этгээдийн өмчлөл, эзэмшил, ашиглалтад байгаа газарт өөрийн хөрөнгөөр бий болгосон ногоон хөрөнгийн өмчлөл, ашиглалтыг Иргэний хууль болон газрын эрхийн гэрээгээр тодорхойлно.

0 0 0

13.3. Газар эзэмших, ашиглах эрх шилжсэн нь тухайн газарт бүртгэлтэй ногоон хөрөнгийн арчилгаа, хамгаалалтын үүргийг дуусгавар болгохгүй. Шилжүүлэн авагч үүргийг гэрээ, бүртгэлийн хамт хүлээн авна.

0 0 0

13.4. Нийтийн хөрөнгөөр бий болгосон ногоон хөрөнгийг газрын салшгүй хэсэг болгон бүртгэж, зориулалтын бусаар бусдад шилжүүлэх, барьцаалахыг хориглоно.

0 0 0

14 дүгээр зүйл. Хариуцан хамгаалагчийг тогтоох, үүрэг шилжүүлэх

0 0 0

14.1. Ногоон хөрөнгө бүр хариуцан хамгаалагчтай байна.

0 0 0

14.2. Хариуцан хамгаалагчийг өмчлөх, эзэмших, ашиглах эрхийн баримт бичиг, төсөл хэрэгжүүлэх гэрээ, худалдан авах ажиллагааны гэрээ, сууц өмчлөгчдийн холбооны шийдвэр, эсхүл Засаг даргын шийдвэрээр тогтооно.

0 0 0

14.3. Хариуцан хамгаалагч дараах үүрэгтэй:

0 0 0

14.3.1.усны төсөв, арчилгааны төлөвлөгөөний дагуу услах, хөрсийг хамгаалах, тайрах, хэлбэржүүлэх, өвөлжилтийг хангах; 14.3.2.өвчин, хортон, гэмтэл, усалгааны доголдлыг шуурхай арилгах; 14.3.3.бүртгэл, паспорт, амьдралтын үнэлгээний мэдээллийг үнэн зөв бүрдүүлж, өөрчлөлт орсноос хойш 30 хоногийн дотор шинэчлэх; 14.3.4.хяналт, үнэлгээ хийх нөхцөл бүрдүүлэх.

0 0 0

14.4. Хариуцан хамгаалах үүргийг шилжүүлэхдээ ногоон хөрөнгийн жагсаалт, паспорт, төлөв байдал, усалгаа, арчилгааны үлдэгдэл төсөв, баталгааг хүлээлцсэн акт үйлдэнэ.

0 0 0

14.5. Үүрэг шилжүүлсэн тухай бүртгэлд тэмдэглээгүй бол өмнөх хариуцан хамгаалагч гуравдагч этгээдийн өмнө үүргээс чөлөөлөгдөхгүй.

0 0 0

15 дугаар зүйл. Хамгаалалтын бүс ба тусгай хамгаалалттай ногоон хөрөнгө

0 0 0

15.1. Модны үндэс, иш, титэмд барилга, техник, материал, хөрсний нягтрал, ухалт, химийн бодисоос учрах нөлөөллийг хязгаарлах хамгаалалтын бүсийг ногоон хөрөнгийн паспорт, зураг төсөлд тогтооно.

0 0 0

15.2. Насжилт, түүх, соёл, шинжлэх ухаан, экологийн онцгой үнэ цэнтэй модыг аймаг, нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын шийдвэрээр тусгай хамгаалалттай ногоон хөрөнгөд бүртгэж болно.

0 0 0

15.3. Тусгай хамгаалалттай ногоон хөрөнгийг тайрах, шилжүүлэхийг зөвхөн хүний амь нас, эрүүл мэнд, гамшгийн бодит эрсдэлийг өөр аргаар арилгах боломжгүй тухай мэргэжлийн дүгнэлтэд үндэслэн зөвшөөрнө.

0 0 0

15.4. Нийтийн эзэмшлийн ногоон байгууламжийн хамгаалалтын бүсэд хөрс нягтруулах, давс, шатахуун, барилгын хаягдал асгах, ил гал гаргах, үндэс гэмтээх үйл ажиллагаа явуулахыг хориглоно.

0 0 0

ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ
ТӨЛӨВЛӨЛТ, ГАЗАР, ХӨРСНИЙ ҮНЭЛГЭЭ, УСАЛГААНЫ ШААРДЛАГА

16 дугаар зүйл. Ногоон хөрөнгийн ерөнхий төлөвлөгөө

0 0 0

16.1. Аймаг, нийслэл, хот ногоон хөрөнгийн ерөнхий төлөвлөгөөг хөгжлийн бодлого, хотын хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөө, газар зохион байгуулалт, усны нөөц, уур амьсгалын эрсдэлтэй уялдуулан 5 жилийн хугацаатай батална.

0 0 0

16.2. Ерөнхий төлөвлөгөөнд дараах асуудлыг тусгана:

0 0 0

16.2.1.одоо байгаа ногоон хөрөнгийн тооллого, модны титмийн бүрхэц, хамгаалах болон нөхөн сэргээх талбай; 16.2.2.шинээр бий болгох ногоон сүлжээ, хамгаалалтын зурвас, ногоон хонгил, хүртээмжийн зорилт; 16.2.3.газар, хөрсний тохиромж, усны эх үүсвэр, усны төсөв, борооны болон саарал ус ашиглах боломж; 16.2.4.хариуцан хамгаалагч, үе шат, санхүүжилт, арчилгааны зардал, хэмжих үзүүлэлт; 16.2.5.том төсөл, гэр хороолол, үйлдвэр, үерийн болон хөрсний доройтлын эрсдэлтэй бүсэд тавих тусгай шаардлага.

0 0 0

16.3. Ерөнхий төлөвлөгөөний төсөлд иргэн, мэргэжлийн байгууллагын саналыг 30-аас доошгүй хоног авч, санал тусгасан эсэх тайлбарыг төлөвлөгөөний хамт нийтэлнэ.

0 0 0

16.4. Ерөнхий төлөвлөгөөнд усалгааны бодит эх үүсвэр, арчилгааны төсөв, хариуцан хамгаалагчгүй тарилтын зорилт тусгахыг хориглоно.

0 0 0

17 дугаар зүйл. 3-30-300 баримжаа ба төлөвлөлтийн үзүүлэлт

0 0 0

17.1. Ногоон хөрөнгийн ерөнхий төлөвлөгөө боловсруулахдаа боломжтой байршилд орон сууц, сургууль, ажлын байрнаас харагдахуйц гурваас доошгүй мод, суурьшлын бүсийн модны титмийн бүрхэцийг 30 хувьд хүргэх урт хугацааны зорилт, нийтээр ашиглах чанартай ногоон байгууламжийг 300 метрийн явган зайд хүртээмжтэй болгох баримжааг хэрэглэнэ.

0 0 0

17.2. Энэ зүйлийн 17.1-д заасан баримжааг газар, ус, хөрс, уур амьсгал, хотын өвөрмөц нөхцөлд тохируулж, одоогийн суурь үзүүлэлт, хүрэх хугацаа, санхүүжилттэй хамт төлөвлөгөөнд тусгана.

0 0 0

17.3. 3-30-300 баримжааг дангаар нь иргэн, хуулийн этгээдийн зөвшөөрөл олгохоос татгалзах, өмчийн эрхийг хязгаарлах, хариуцлага ногдуулах шууд үндэслэл болгохгүй.

0 0 0

17.4. Ногоон талбайн хэмжээг ургамлын амьдралтын хувь, усалгааны эх үүсвэр, хөрсний амьдрах чадвар, хүртээмж, арчилгааны төсөв, хариуцан хамгаалагчтай хамт үнэлнэ.

0 0 0

17.5. Дээвэр болон ханын ногооруулалтыг барилгын даац, ус тусгаарлалт, өвөлжилт, арчилгааны шаардлага хангасан бол нэмэлт үзүүлэлтэд тооцож болох боловч газрын хөрсөн дээрх ногоон талбайг бүрэн орлуулахгүй.

0 0 0

18 дугаар зүйл. Газар, хөрсний үнэлгээ

0 0 0

18 .1. Ногоон хөрөнгө бий болгохын өмнө газрын эрхийн байдал, одоогийн ашиглалт, хөрсний бүтэц, үржил шим, давсжилт, бохирдол, нягтрал, ус нэвтрүүлэх чадвар, инженерийн шугам сүлжээ, усалгааны боломж, эрсдэлийг үнэлнэ.

0 0 0

18 .2. Үнэлгээний дүгнэлтэд тарих боломжтой төрөл зүйл, хөрс хамгаалах, сайжруулах арга, үндэс ургах эзлэхүүн, усалгааны шийдэл, ашиглахыг хязгаарлах хэсгийг тодорхой заана.

0 0 0

18 .3. Газрын эрхийн маргаантай, инженерийн шугам сүлжээний хамгаалалтын зурвастай давхцсан, эсхүл бохирдол нь ургамал, хүний эрүүл мэндэд эрсдэлтэй талбайд эрсдэлийг арилгах хүртэл төсвийн хөрөнгөөр тарилт хийхийг хориглоно.

0 0 0

18 .4. Үнэлгээ хийсэн этгээд дүгнэлтийнхээ үнэн зөв байдлыг хариуцна. Захиалагч үнэлгээний үр дүнд нөлөөлөх ашиг сонирхлын зөрчилтэй этгээдээр үнэлгээ хийлгэхгүй.

0 0 0

19 дүгээр зүйл. Хялбаршуулсан болон бүрэн үнэлгээ

0 0 0

19.1. Жижиг ногоон санаачилгад газрын эрхийн мэдээлэл, байршлын зураг, инженерийн шугам сүлжээний лавлагаа, хөрсний өнгөц шинж, усалгааны эх үүсвэрийг агуулсан хялбаршуулсан үнэлгээ хийнэ.

0 0 0

19.2. Том төсөл, нийтийн эзэмшлийн шинэ цэцэрлэг, хамгаалалтын зурвас, бохирдлын болон үерийн эрсдэлтэй талбайд лабораторийн шинжилгээ, хөрсний үе давхарга, ус нэвтрүүлэлт, давсжилт, бохирдол, үндэс ургах эзлэхүүн, усны балансыг хамарсан бүрэн үнэлгээ хийнэ.

0 0 0

19.3. Ердийн төсөлд эрсдэлийн урьдчилсан шалгалт хийж, шалгалтаар хөрсний бохирдол, их хэмжээний ухалт, 10-аас дээш модонд нөлөөлөх, усны эх үүсвэр хүрэлцэхгүй нөхцөл илэрвэл бүрэн үнэлгээ шаардана.

0 0 0

19.4. Нэг байршилд өмнөх үнэлгээ хийгдсэнээс хойш гурван жил өнгөрөөгүй, газар ашиглалт, хөрс, инженерийн нөхцөл өөрчлөгдөөгүй бол үнэлгээг давтан шаардахгүй.

0 0 0

20 дугаар зүйл. Усалгааны шаардлага ба усны төсөв

0 0 0

20.1. Ногоон хөрөнгийн төсөл бүр төрөл зүйл, тоо, талбай, хөрсний ус барих чадвар, ууршилт, хур тунадас, ургалтын улиралд үндэслэсэн усны төсөвтэй байна.

0 0 0

20.2. Усны төсөвт усны эх үүсвэр, хоног, сар, улирлын хэрэгцээ, усалгааны арга, давтамж, нөөц эх үүсвэр, хэмжих хэрэгсэл, алдагдал бууруулах арга, зардал, хариуцагчийг тусгана.

0 0 0

20.3. Улсын болон орон нутгийн төсвийн хөрөнгөөр хэрэгжүүлэх, эсхүл том төслийн ногоон байгууламж нь усалгааны баталгаат эх үүсвэр, ажиллагаатай усалгааны систем, гурван жилийн ашиглалт, засварын төсөвтэй байна.

0 0 0

20.4. Ундны цэвэр усыг их хэмжээгээр ашиглах төслийг борооны ус хуримтлуулах, саарал ус дахин ашиглах, дуслын болон бусад ус хэмнэх шийдлийг судалж, боломжтой хувилбарыг тусгаагүй бол батлахгүй.

0 0 0

20.5. Усалгааны төвлөрсөн эх үүсвэргүй газарт ус бага шаарддаг унаган болон нутагшсан төрөл зүйл, борооны ус хуримтлуулах, хөрсний чийг хадгалах, зөөврийн усалгааны хосолсон шийдлийг баталгаат эх үүсвэрт тооцож болно.

0 0 0

20.6. Усны бодит хэрэглээг хэмжиж, төсөвлөсөн хэмжээтэй жил бүр харьцуулна. Хэтрэлтийн шалтгаан, бууруулах арга хэмжээг тайланд тусгана.

0 0 0

21 дүгээр зүйл. Хот, суурин газрыг цэцэрлэгжүүлэх мод үржүүлгийн газар

0 0 0

21.1. Хот, суурин газрыг цэцэрлэгжүүлэх мод үржүүлгийн газрыг байнгын болон түр гэж ангилна.

0 0 0

21.2. Байнгын мод үржүүлгийн газар нь 10 буюу түүнээс дээш жилийн хугацаанд тасралтгүй үйл ажиллагаа явуулж, эх ургамлын цуглуулга, үр, тарьц, суулгацын тогтвортой нөөц бүрдүүлэх, бойжуулах, нутагшуулах, хадгалах, хамгаалах болон нийлүүлэх зориулалттай байна.

0 0 0

21.3. Түр мод үржүүлгийн газар нь тодорхой төсөл, хөтөлбөрийн тарьц, суулгацын хэрэгцээг хангах зорилгоор тав хүртэл жилийн хугацаанд ажиллах бөгөөд үйл ажиллагаа дууссаны дараа газрыг нөхөн сэргээх төлөвлөгөөтэй байна. Тав хүртэл жилээр байгуулсан мод үржүүлгийн газрын үйл ажиллагааг үргэлжлүүлэх бол байнгын мод үржүүлгийн газрын шаардлагыг хангасан зураг төслийг шинээр баталгаажуулна.

0 0 0

21.4. Мод үржүүлгийн газрыг ой, ургамал хамгааллын, ландшафт, ус хангамж, барилга байгууламжийн холбогдох мэргэжлийн болон зураг төсөл боловсруулах эрх бүхий хуулийн этгээдийн боловсруулсан, аймаг, нийслэлийн ногоон байгууламжийн асуудал хариуцсан эрх бүхий байгууллагаар баталгаажуулсан зураг төслийн дагуу байгуулна.

0 0 0

21.5. Зураг төсөлд газрын ерөнхий төлөвлөгөө, хөрсний болон усны шинжилгээ, үйлдвэрлэлийн хүчин чадал, төрөл зүйлийн сонголт, эх ургамал, үр, тарьц, суулгацын хэсэг, усалгааны систем, усны төсөв, ус зайлуулах байгууламж, зам талбай, хүлэмж, агуулах, хорио цээр, ургамал хамгааллын арга хэмжээ, хог хаягдлын менежмент, галын аюулгүй байдал, үе шат, төсөв, хариуцагч болон газрыг нөхөн сэргээх арга хэмжээг тусгана.

0 0 0

21.6. Мод үржүүлгийн газрын байршил, газрыг сонгоход дараах шаардлагыг нэгэн зэрэг хангасан байна:

0 0 0

21.6.1. газрын эрх, зориулалт нь тодорхой, газар зохион байгуулалт болон хот байгуулалтын төлөвлөгөөтэй нийцсэн, үйл ажиллагааны хугацаанд тогтвортой ашиглах боломжтой байх;

0 0 0

21.6.2. хөрсний үе давхарга, механик бүрэлдэхүүн, үржил шим, хүчиллэг, давсжилт, нягтрал, ус нэвтрүүлэх чадвар нь сонгосон мод, бут, сөөгийг үржүүлэхэд тохиромжтой, аюултай бохирдолгүй байх;

0 0 0

21.6.3. үйлдвэрлэлийн хүчин чадалд хүрэлцэх усалгааны баталгаат эх үүсвэртэй, усны чанар нь тарьц, суулгацад тохирсон, ус хэмнэх болон нөөцлөх боломжтой байх;

0 0 0

21.6.4. газрын гадаргын хэвгий, газрын доорх усны түвшин, үер, ус тогтох болон хөрс элэгдэх эрсдэлийг тооцсон ус зайлуулах нөхцөлтэй байх;

0 0 0

21.6.5. нарны тусгал, салхи, хүйтрэл, цочир хүйтрэл, цас тогтолт болон бичил уур амьсгалын нөхцөл нь үржүүлэх төрөл зүйл, үйлдвэрлэлийн технологид тохирсон байх;

0 0 0

21.6.6. авто зам, цахилгаан, холбоо болон шаардлагатай инженерийн хангамжид холбогдох боломжтой, тарьц, суулгацыг гэмтээлгүй тээвэрлэх хүртээмжтэй байх;

0 0 0

21.6.7. ургамлын өвчин, хөнөөлт шавж тархах голомт, агаар, хөрс, ус бохирдуулах эх үүсвэрээс хамгаалах зайтай, ургамлын хорио цээр, тусгаарлалтын нөхцөл бүрдүүлэх боломжтой байх;

0 0 0

21.6.8. эх ургамал, үрийн талбай, тарьц, суулгацын сэлгээ, хүлэмж, агуулах, зам, хамгаалалтын зурвас, хог хаягдлын цэг болон өргөтгөлийн нөөцөд хүрэлцэх талбайтай байх.

0 0 0

21.7. Энэ зүйлийн 21.4-т заасан баталгаажсан зураг төсөлгүйгээр мод үржүүлгийн газар байгуулах, үйл ажиллагаа явуулах, баталгаажсан зураг төслийн зориулалт, хүчин чадал, технологийг зөвшөөрөлгүй өөрчлөхийг хориглоно.

0 0 0

21.8. Түр мод үржүүлгийн газар байгуулах нэрээр байнгын үйлдвэрлэл явуулах, түр газрын хугацааг хэсэгчлэн сунгах замаар энэ зүйлд заасан байнгын мод үржүүлгийн газрын шаардлагаас зайлсхийхийг хориглоно.

0 0 0

21.9. Улсын болон орон нутгийн төсвийн хөрөнгөөр хот, суурин газрыг цэцэрлэгжүүлэхэд ашиглах тарьц, суулгацыг энэ зүйлд заасан шаардлага хангасан мод үржүүлгийн газраас нийлүүлнэ.

0 0 0

21.10. Хот, суурин газарт тарих мод, ургамлыг дараах эх үүсвэрээс бэлтгэнэ:

0 0 0

21.10.1.зориулалтын мод үржүүлгийн газар; 21.10.2.Монгол Улсад туршигдаж нутагшсан импортын мод, сөөг; 21.10.3.уул уурхайн талбай, хилийн зурвас, түймрийн халз зурвас, өндөр хүчдэлийн шугам, авто болон төмөр замын зурвас, ойг сийрүүлэх ажлаас шилжүүлэн суулгасан мод; 21.10.4. мод, суулгац үржүүлсэн иргэн, аж ахуйн нэгж.

0 0 0

22 дүгээр зүйл. Төлөвлөлтөөс бүртгэл хүртэлх үйл ажиллагааны дараалал

0 0 0

22.1. Улсын болон орон нутгийн төсвийн хөрөнгөөр, эсхүл барилга, хот байгуулалт, дэд бүтцийн төслийн хүрээнд ногоон хөрөнгө бий болгох ажиллагааг дараах дарааллаар хэрэгжүүлнэ:

0 0 0

22.1.1.ногоон хөрөнгийн тооллого хийх; 22.1.2.газар, хөрсний үнэлгээ хийх; 22.1.3.хадгалах, хамгаалах, шилжүүлэх, нөхөн дүйцүүлэх дарааллыг тогтоох; 22.1.4.төрөл зүйл, байршил, хөрс бэлтгэл, усны төсөв, усалгааны шийдэл, арчилгааны төсвийг зураг төсөлд тусгах; 22.1.5.хариуцан хамгаалагчийг тогтоож, шаардлагатай бол ногоон шаардлагын урьдчилсан дүгнэлт гаргуулах; 22.1.6.ногоон баталгаа байршуулах; 22.1.7.хөрс бэлтгэх, усалгааны систем байгуулах, тарилт, хамгаалалтын ажлыг гүйцэтгэх; 22.1.8.ногоон хөрөнгийн паспорт үүсгэж, анхны бүртгэл хийх; 22.1.9.дараалсан хоёр ургалтын улиралд ургамлын амьдралтын үнэлгээ хийх; 22.1.10.гурав дахь жилийн эцэст тогтворжсон ногоон хөрөнгөд бүртгэж, үр дүнг тайлагнах.

0 0 0

22.2. Энэ зүйлийн 22.1-д заасан үе шатны шаардлага хангаагүй бол эрх бүхий этгээд дараагийн шатны зөвшөөрөл олгох, төлбөр хийх, баталгаа чөлөөлөх тухай шийдвэр гаргахгүй.

0 0 0

22.3. Жижиг ногоон санаачилгад энэ зүйлийн 22.1.5, 22.1.6-д заасан дүгнэлт, баталгаа шаардахгүй.

0 0 0

ТАВДУГААР БҮЛЭГ
БАРИЛГА, ДЭД БҮТЭЦ, НОГООН ШААРДЛАГЫН ДҮГНЭЛТ, САНХҮҮГИЙН БАТАЛГАА

23 дугаар зүйл. Төсөлд тавих ногоон шаардлага

0 0 0

23.1. Том болон ердийн төслийн зураг төсөл, төсөв, зөвшөөрлийн баримт бичигт дараах мэдээллийг тусгана:

0 0 0

23.1.1.хадгалах, хамгаалах, шилжүүлэх, тайрах, нөхөн дүйцүүлэх ногоон хөрөнгийн жагсаалт, паспорт; 23.1.2.газар, хөрсний үнэлгээ, хөрс бэлтгэл, үндэс хамгаалах шийдэл; 23.1.3.төрөл зүйл, тоо, байршил, тарих технологи, ургалтын улирлын хуваарь; 23.1.4.усны төсөв, усалгааны баталгаат эх үүсвэр, ус хэмнэх болон борооны ус ашиглах шийдэл; 23.1.5.гурван жилийн арчилгааны төлөвлөгөө, төсөв, хариуцан хамгаалагч; 23.1.6.ногоон баталгааны хэмжээ, хэлбэр, чөлөөлөх нөхцөл; 23.1.7.бүртгэл, ургамлын амьдралтын үнэлгээ, тайлагналын хуваарь.

0 0 0

23.2. Энэ зүйлийн шаардлагыг төслийн үндсэн зураг төсөл, төсөв, гэрээнд нэгтгэн тусгаж болох бөгөөд ижил агуулгатай тусдаа баримт бичиг давхар шаардахгүй.

0 0 0

23.3. Газрын хөрсөн дээрх амьд ногоон талбайг автомашины зогсоол, хатуу хучилт, хиймэл зүлгээр орлуулж тооцохгүй.

0 0 0

23.4. Барилгын норм, дүрмээр өндөр барилгад хамаарах барилга барих төсөл хэрэгжүүлэгч нь төслийн талбайд тавих ногоон шаардлагаас гадна тухайн барилгын өндөр, суурийн талбай болон нийт талбайд үндэслэн тооцсон модыг өөр байршилд нөхөн тарина.

0 0 0

23.5. Энэ зүйлийн 23.4-т заасан нөхөн тарилтын модны тоо, төрөл, нас, хэмжээ, байршил, хөрс бэлтгэл, усалгааны эх үүсвэр, гурван жилийн арчилгаа, ургамлын амьдралтын зорилтот хувийг энэ хуулийн 11.1.3-т заасан аргачлалаар ногоон шаардлагын урьдчилсан дүгнэлтэд тогтоож, зураг төсөл, төсөв болон барилгын ажлын зөвшөөрлийн нөхцөлд тусгана.

0 0 0

23.6. Нөхөн тарилтын байршлыг тухайн барилга баригдах хороо, баг, сум, дүүргийн ногоон дэд бүтцийн хүртээмж багатай нийтийн эзэмшлийн газраас эрэмбэлэн сонгож, газар эзэмшигч, ашиглагч болон тухайн шатны Засаг даргатай тохиролцон баталгаажуулна.

0 0 0

23.7. Төсөл хэрэгжүүлэгч нөхөн тарилтыг барилга байгууламжийг ашиглалтад оруулах хүртэл гүйцэтгэж, ногоон хөрөнгийн нэгдсэн бүртгэлд бүртгүүлэн, гурван жилийн арчилгаа, ургамлын амьдралтын үнэлгээг хариуцна. Нөхөн тарьсан мод үхсэн, эсхүл ургамлын амьдралтын зорилтот хувь хангагдаагүй бол дараагийн ургалтын улиралд дахин тарина.

0 0 0

23.8. Энэ зүйлд заасан өөр байршлын нөхөн тарилт нь төслийн талбайд энэ хуулиар болон хот байгуулалт, барилгын норм, дүрмээр заавал хангах ногоон байгууламж, ногоон талбайн хэмжээг орлохгүй.

0 0 0

24 дугаар зүйл. Ногоон шаардлагын урьдчилсан дүгнэлт

0 0 0

24.1. Том төсөлд барилгын ажил эхлүүлэх, газар ашиглалтын нөхцөл өөрчлөх, эсхүл дэд бүтцийн ажил эхлэх зөвшөөрөл олгохоос өмнө ногоон шаардлагын урьдчилсан дүгнэлт гаргуулна.

0 0 0

24.2. Урьдчилсан дүгнэлтээр энэ хуулийн 23.1-д заасан мэдээллийн бүрдэл, 23.4-т заасан өөр байршлын нөхөн тарилт, одоо байгаа ногоон хөрөнгийг хадгалах хувилбар, нөхөн дүйцүүлэлт, усны төсөв, арчилгаа, ногоон баталгааг шалгана.

0 0 0

24.3. Тухайн шатны Засаг дарга бүрэн баримт бичгийг хүлээн авснаас хойш 15 ажлын өдөрт дүгнэлт гаргана. Нэмэлт мэдээлэл шаардсан бол нэг удаа, тодорхой үндэслэлээр шаардаж, хугацааг 10 хүртэл ажлын өдрөөр сунгаж болно.

0 0 0

24.4. Дүгнэлтэд зөвшөөрсөн, нөхцөлтэй зөвшөөрсөн, эсхүл татгалзсан шийдвэр, баримт, тооцоолол, засаж залруулах шаардлага, гомдол гаргах журмыг тусгана.

0 0 0

24.5. Урьдчилсан дүгнэлтгүй том төсөлд энэ хуулийн 24.1-д заасан зөвшөөрөл олгохыг хориглоно.

0 0 0

24.6. Урьдчилсан дүгнэлт нь барилга, байгаль орчин, ус, газрын бусад зөвшөөрлийг орлохгүй.

0 0 0

25 дүгээр зүйл. Ногоон үүргийн санхүүгийн баталгаа

0 0 0

25.1. Том төсөл, улсын болон орон нутгийн төсвийн хөрөнгөөр хэрэгжүүлэх томоохон ногоон байгууламжийн гүйцэтгэгч ногоон баталгаа байршуулна.

0 0 0

25.2. Ногоон баталгааны хэмжээ нь хөрс бэлтгэл, усалгааны систем, тарилт, гурван жилийн арчилгаа, нөхөн тарих, бүртгэл, үнэлгээний батлагдсан үлдэгдэл зардлыг бүрэн нөхөх хэмжээнээс багагүй байна.

0 0 0

25.3. Баталгааг дараах үр дүнгээр хэсэгчлэн чөлөөлнө:

0 0 0

25.3.1.зураг төслийн дагуу хөрс, усалгаа, тарилт, анхны бүртгэл дууссан бол 40 хүртэл хувь; 25.3.2.дараалсан хоёр ургалтын улирлын үнэлгээгээр ургасанд тооцсон бол 30 хүртэл хувь; 25.3.3.гурав дахь жилийн эцэст тогтворжсон ногоон хөрөнгөд бүртгэсэн бол үлдэх хувь.

0 0 0

25.4. Үүргийг хугацаанд нь биелүүлээгүй бол эрх бүхий байгууллага урьдчилан мэдэгдэж, 20 хоногийн дотор зөрчлийг арилгах боломж олгосны дараа баталгааг бүхэлд нь, эсхүл хэсэгчлэн гаргуулж, тухайн ногоон хөрөнгийг арчлах, нөхөн сэргээхэд зарцуулна.

0 0 0

25.5. Ногоон баталгааг өөр төсөл, захиргааны урсгал зардал, зориулалтын бус арга хэмжээнд зарцуулахыг хориглоно.

0 0 0

25.6. Баталгааны хэмжээ, хэлбэр, чөлөөлсөн болон гаргуулсан дүн, зарцуулалтыг нэгдсэн бүртгэлд нийтэлнэ.

0 0 0

26 дугаар зүйл. Барилга, дэд бүтцийн ажлын үеийн хамгаалалт

0 0 0

26.1. Төсөл хэрэгжүүлэгч ажил эхлэхээс өмнө хадгалах ногоон хөрөнгө, үндэс болон титмийн хамгаалалтын бүсийг газар дээр тэмдэглэж, хамгаалалтын хашаа, усалгаа, хөрс хамгаалах арга хэмжээг хэрэгжүүлнэ.

0 0 0

26.2. Хамгаалалтын бүсэд барилгын материал, хаягдал, химийн бодис, шатахуун хадгалах, техник зорчуулах, түр байгууламж, зогсоол байрлуулах, хөрс овоолохыг хориглоно.

0 0 0

26.3. Ухалт, шугам сүлжээний ажил үндэст нөлөөлөх бол мэргэжлийн хяналтын дор үндэс хамгаалах, чиглэл өөрчлөх, гар аргаар ухах, нөхөн сэргээх арга хэрэглэнэ.

0 0 0

26.4. Барилгын ажлын явцад ногоон хөрөнгө гэмтсэн, устсан бол төсөл хэрэгжүүлэгч хохирлыг үнэлгээгээр нөхөн төлж, энэ хуулийн 41 дүгээр зүйлд заасны дагуу нөхөн дүйцүүлнэ.

0 0 0

26.5. Захиалагч болон ерөнхий гүйцэтгэгч энэ зүйлд заасан хамгаалалтын үүргийг хамтран хариуцна.

0 0 0

27 дугаар зүйл. Ногоон шаардлагын эцсийн дүгнэлт

0 0 0

27.1. Том төслийн барилга байгууламжийг ашиглалтад оруулахын өмнө ногоон шаардлагын эцсийн дүгнэлт гаргуулна.

0 0 0

27.2. Эцсийн дүгнэлтээр батлагдсан зураг төсөл, хөрс бэлтгэл, усалгааны систем, хадгалалт, тарилт, нөхөн дүйцүүлэлт, энэ хуулийн 23.4-т заасан өөр байршлын нөхөн тарилт, анхны бүртгэл, арчилгааны гэрээ, хариуцан хамгаалагч, ногоон баталгааны биелэлтийг газар дээр нь шалгана.

0 0 0

27.3. Барилга байгууламжийг ашиглалтад оруулах комиссын бүрэлдэхүүнд тухайн шатны ногоон байгууламжийн асуудал хариуцсан эрх бүхий албан хаагчийг саналын эрхтэй оруулна. Тухайн албан хаагч шаардлага хангасан эсэх талаар бие даасан дүгнэлт гаргана.

0 0 0

27.4. Эцсийн дүгнэлтээр илэрсэн зөрчил нь ногоон хөрөнгийг амьдруулах боломж, усалгаа, нийтийн аюулгүй байдалд ноцтой нөлөөлөх бол зөрчлийг арилгах хүртэл ашиглалтад оруулахгүй.

0 0 0

27.5. Засаж болох, ноцтой бус зөрчилтэй бол биелүүлэх хугацаа, баталгааг нэмэгдүүлэх нөхцөлтэй дүгнэлт гаргаж болно.

0 0 0

28 дугаар зүйл. Өвлийн улирал, богино ургалтын хугацааны зохицуулалт

0 0 0

28.1. Ургамлын ургалтын хугацаанаас бусад үед ногоон байгууламжийн бодит хэрэгжилт, ургамлын амьдралтыг бүрэн шалгах боломжгүй бол барилга байгууламжийг нөхцөлтэй ашиглалтад оруулж болох бөгөөд ногоон баталгааг бүрэн чөлөөлөхгүй.

0 0 0

28.2. Нөхцөлтэй ашиглалтад оруулах шийдвэрт дараагийн ургалтын хугацаанд хийх ажил, шалгах хугацаа, хариуцан хамгаалагч, баталгааны үлдэх хэмжээ, зөрчлийг арилгах арга хэмжээ, түүнийг биелүүлээгүйн үр дагаврыг заана.

0 0 0

28.3. Ургалтын улирлаас бусад үед ил хөрсөнд тарьсан ургамлыг тусгай технологи, хамгаалалт, усалгааны нөхцөл хангаснаас бусад тохиолдолд тухайн жилийн амьдралтын үнэлгээнд тооцохгүй.

0 0 0

28.4. Тарих, шилжүүлэх, үнэлэх хугацааг тухайн газрын олон жилийн цаг уур, хөрсний гэсэлт, хөлдөлт, хур тунадас, салхи, усалгааны нөхцөлд нийцүүлнэ.

0 0 0

ЗУРГАДУГААР БҮЛЭГ
ИРГЭН, ХУУЛИЙН ЭТГЭЭД, СУУЦ ӨМЧЛӨГЧДИЙН ХОЛБОО, ЦАХИМ ҮЙЛЧИЛГЭЭ, НОГООН САНААЧИЛГА

29 дугаар зүйл. Иргэн, хуулийн этгээдийн эрх, нийтлэг үүрэг

0 0 0

29.1. Иргэн, хуулийн этгээд дараах эрхтэй:

0 0 0

29.1.1.өөрийн хөрөнгөөр ногоон хөрөнгө бий болгох, сайн дураар бүртгүүлэх, хуульд заасан урамшуулал авах; 29.1.2.нийтийн эзэмшлийн газарт хэрэгжүүлэх ногоон санаачилгын санал гаргах, шийдвэрлэлтийг цахимаар хянах; 29.1.3.ногоон хөрөнгийн төлөвлөгөө, төсөв, гэрээ, бүртгэл, үнэлгээний нээлттэй мэдээлэл авах; 29.1.4.ногоон хөрөнгийг гэмтээсэн үйлдлийг мэдээлэх, хохирлыг арилгуулахаар гомдол, нэхэмжлэл гаргах; 29.1.5.өөрийн эзэмшил, ашиглалтад байгаа газартаа мод, сөөг тарих, ургуулж өсгөх, нийтийн эзэмшлийн газарт энэ хуулийн 31 дүгээр зүйлд заасан журмаар санаачилга хэрэгжүүлэх.

0 0 0

29.2. Иргэн, хуулийн этгээд өөрийн хариуцаж байгаа ногоон хөрөнгийг гэмтээхгүй байх, нийтийн аюулгүй байдал, инженерийн шугам сүлжээ, бусдын эрхийг зөрчихгүй байх, бүртгүүлсэн хөрөнгийн мэдээллийг үнэн зөв өгөх үүрэгтэй.

0 0 0

29.3. Ногоон санаачилга хэрэгжүүлэх эрх нь газрын өмчлөл, эзэмшил, ашиглалтын эрх үүсгэхгүй.

0 0 0

30 дүгээр зүйл. Гэр хорооллын хашааны ногоон санаачилга

0 0 0

30.1. Гэр хорооллын өрх хашаандаа мод, бут, сөөг, жимст модлог ургамал, олон наст ургамал тарьж, борооны ус хуримтлуулах, хөрсний чийг хадгалах, салхи, тоосноос хамгаалах шийдэл хэрэгжүүлж болно.

0 0 0

30.2. Сум, дүүрэг хашааны хэмжээ, хөрс, ус, инженерийн шугам сүлжээнд тохирсон стандарт зураг, төрөл зүйлийн жагсаалт, арчилгааны зөвлөмжийг үнэ төлбөргүй нийтэлнэ.

0 0 0

30.3. Өрхийн сайн дурын бүртгэлд хаягийн мэдээллийг нийтэд харуулахгүйгээр хороо, багийн түвшний байршил, төрөл, тоо, амьдралтын үр дүнг мэдээлж болно.

0 0 0

30.4. Урамшууллыг суулгац авсан, эсхүл тарьсан мод, бут, сөөгийн тоогоор бус, ургасанд тооцсон болон тогтворжсон ногоон хөрөнгийн бодит үр дүн, усны хэмнэлт, хөрс хамгаалсан үр дүнд үндэслэн олгоно.

0 0 0

31 дугаар зүйл. Нийтийн эзэмшлийн газар дахь иргэн, бүлэг, сууц өмчлөгчдийн холбооны санаачилга

0 0 0

31.1. Иргэн, иргэдийн бүлэг, төрийн бус байгууллага, сууц өмчлөгчдийн холбоо нийтийн эзэмшлийн газарт ногоон байгууламж бий болгох, арчилах санал гаргаж болно.

0 0 0

31.2. Саналд байршил, газрын хэмжээ, хийх ажил, усалгааны эх үүсвэр, арчилгааны хугацаа, хариуцагч, санхүүжилт, оршин суугчдын оролцоог тусгана.

0 0 0

31.3. Эрх бүхий байгууллага санал хүлээн авснаас хойш 15 ажлын өдөрт газрын эрх, инженерийн шугам сүлжээ, аюулгүй байдал, төлөвлөгөөтэй нийцсэн эсэхийг шалгаж, зөвшөөрөх, нөхцөлтэй зөвшөөрөх, эсхүл татгалзах шийдвэр гаргана.

0 0 0

31.4. Хугацаанд шийдвэр гаргаагүйг зөвшөөрсөнд тооцохгүй. Өргөдөл гаргагч дээд шатны байгууллага, эсхүл шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй.

0 0 0

31.5. Зөвшөөрсөн санаачилгын хувьд арчилгаа, усалгаа, өмчлөлийн байдал, нийтийн хүртээмж, үүрэг дуусах болон шилжүүлэх нөхцөлийг гэрээгээр тогтооно.

0 0 0

31.6. Сууц өмчлөгчдийн холбоо нь дундын өмчлөлийн газарт санаачилга хэрэгжүүлэхдээ сууц өмчлөгчдийн холбооны дүрэм, шийдвэр гаргах журмыг дагаж, зардал, гэрээ, үр дүнг гишүүдэд тайлагнана.

0 0 0

32 дүгээр зүйл. Аж ахуйн нэгж, байгууллагын ногоон санаачилга

0 0 0

32.1. Аж ахуйн нэгж, байгууллага өөрийн газар, нийтийн эзэмшлийн зөвшөөрөгдсөн талбай, эсхүл нөхөн дүйцүүлэлтийн бүртгэлд бүртгэсэн төсөлд хөрөнгө, ажил, үйлчилгээ, мэргэжлийн дэмжлэг үзүүлж болно.

0 0 0

32.2. Хандив, ивээн тэтгэлэг, нийгмийн хариуцлагын хүрээнд бий болгосон ногоон хөрөнгийн өмчлөл, арчилгаа, сурталчилгааны тэмдэглэгээ, мэдээлэл ашиглах нөхцөлийг гэрээгээр тогтооно.

0 0 0

32.3. Сурталчилгааны байгууламж нь ногоон хөрөнгийг гэмтээх, нийтийн ашиглалтыг хаах, тухайн талбайн зориулалтыг өөрчлөхгүй байна.

0 0 0

32.4. Ногоон санаачилгын байгаль орчны үр дүнг бодитоор бий болоогүй, давхар тооцсон, эсхүл баталгаажаагүй мэдээллээр сурталчлахыг хориглоно.

0 0 0

33 дугаар зүйл. Ногоон хөрөнгийн цахим зуучлалын үйлчилгээ

0 0 0

33.1. Ногоон санаачилга, суулгац, арчилгаа, хандив, сайн дурын ажил, нөхөн дүйцүүлэлтийг холбох цахим үйлчилгээ үзүүлэгч дараах мэдээллийг хэрэглэгчид ойлгомжтой хэлбэрээр урьдчилан өгнө:

0 0 0

33.1.1.үйлчилгээ үзүүлэгчийн нэр, холбоо барих мэдээлэл, зуучлагч эсэх; 33.1.2.ажлын байршил, төрөл, тоо, үнэ, шимтгэл, татвар, арчилгааны хугацаа, хариуцагч; 33.1.3.газрын зөвшөөрөл, усалгаа, бүртгэл, амьдралтын үнэлгээ, нөхөн тарих баталгаа; 33.1.4.төлбөр буцаах, гомдол шийдвэрлэх нөхцөл.

0 0 0

33.2. Цахим үйлчилгээ үзүүлэгч төлбөртэй төсөл нийтлэхээс өмнө газрын зөвшөөрөл, хариуцан хамгаалагч, усалгааны эх үүсвэрийг шалгаж, баталгаажуулсан мэдээллийг тэмдэглэнэ.

0 0 0

33.3. Цахим үйлчилгээ үзүүлэгч хэрэглэгчийн мөнгийг төсөл хэрэгжүүлэгчид шилжүүлэх нөхцөлийг ажлын бодит гүйцэтгэл, бүртгэл, зураг, үнэлгээтэй уялдуулна.

0 0 0

33.4. Цахим үйлчилгээ үзүүлэгч өөрийн үйлчилгээ болон гуравдагч этгээдийн үйлчилгээг ялгаж, эрэмбэлэх болон сурталчлахад төлбөр авсан бол энэ тухай ил тод мэдээлнэ.

0 0 0

34 дугаар зүйл. Хэрэглэгчийн эрх ба мэдээллийн ил тод байдал

0 0 0

34.1. Ногоон санаачилгад төлбөр төлсөн, хандив өгсөн хэрэглэгч төсөл хэрэгжсэн байршил, зарцуулалт, бүртгэлийн дугаар, арчилгааны хариуцагч, амьдралтын үнэлгээ, нөхөн тарилтын мэдээлэл авах эрхтэй.

0 0 0

34.2. Ногоон хөрөнгийг олон хэрэглэгчид дангаар нь санхүүжүүлсэн мэт давхар борлуулах, баталгаажаагүй нүүрстөрөгч, экологийн үр дүн амлах, нийт үнийг нуухыг хориглоно.

0 0 0

34.3. Төсөл хэрэгжээгүй, эсхүл амласан үндсэн нөхцөл биелээгүй бол хэрэглэгч төлбөр буцаах, дахин гүйцэтгүүлэх, хохирол нэхэмжлэх эрхээ Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах тухай хуульд заасны дагуу хэрэгжүүлнэ.

0 0 0

34.4. Цахим үйлчилгээ үзүүлэгч болон төсөл хэрэгжүүлэгч гомдол хүлээн авах цахим сувагтай байж, шийдвэрлэсэн байдал, нийтлэг зөрчлийн нэгтгэлийг улирал тутам нийтэлнэ.

0 0 0

35 дүгээр зүйл. Хувийн цэцэрлэг, ногоон хөрөнгийг нийтийн хэрэгцээнд авах санал

0 0 0

35.1. Иргэн, хуулийн этгээд өөрийн өмчлөлийн газар дахь бүртгэлтэй, тогтворжсон ногоон хөрөнгө бүхий цэцэрлэгийг нийтийн хэрэгцээнд худалдах, солих, түрээслүүлэх, ашиглуулах санал гаргаж болно.

0 0 0

35.2. Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн Засаг дарга саналыг хүлээн авснаас хойш 60 хоногийн дотор нийтийн хэрэгцээ, төлөвлөлт, хүртээмж, арчилгааны зардал, төсвийн боломжийг үнэлж, хэлцэл хийх эсэхийг шийдвэрлэнэ.

0 0 0

35.3. Үнэ, нөхөн олговрыг талуудын тохиролцоо, эсхүл хараат бус үнэлгээнд үндэслэн тогтооно.

0 0 0

35.4. Энэ зүйлд заасан санал нь төр, орон нутгийн байгууллагад тухайн хөрөнгийг заавал худалдан авах үүрэг үүсгэхгүй.

0 0 0

35.5. Хувийн өмчийг нийтийн хэрэгцээнд албадан авах асуудлыг зөвхөн Монгол Улсын Үндсэн хууль болон холбогдох хуульд заасан үндэслэл, журмаар шийдвэрлэнэ.

0 0 0

ДОЛДУГААР БҮЛЭГ
АРЧИЛГАА, УРГАМЛЫН АМЬДРАЛТЫН ҮНЭЛГЭЭ, НӨХӨН ДҮЙЦҮҮЛЭЛТ

36 дугаар зүйл. Арчилгааны шаардлага

0 0 0

36.1. Ногоон хөрөнгө бий болгосноос хойш гурваас доошгүй жилийн хугацаанд усалгаа, хөрсний чийг хадгалалт, хучлага, сийрүүлэлт, бордоо, тайралт, тулгуур, хамгаалалт, өвөлжилт, өвчин, хортны хяналт, нөхөн тарилтыг төлөвлөгөөний дагуу хэрэгжүүлнэ.

0 0 0

36.2. Арчилгааны төлөвлөгөөнд ажил тус бүрийн хугацаа, давтамж, тоо хэмжээ, чанарын шалгуур, зардал, хариуцагч, нотлох баримтыг заана.

0 0 0

36.3. Усалгаа тасалдсан, өвчин, хортон, механик гэмтэл, нийтийн аюулгүй байдлын эрсдэл илэрсэн бол хариуцан хамгаалагч нэн даруй арга хэмжээ авч, ноцтой тохиолдлын талаар бүртгэлд мэдээлнэ.

0 0 0

36.4. Химийн бодис, бордоо хэрэглэхдээ хүний эрүүл мэнд, хөрс, ус, ашигтай шавжид учрах эрсдэлийг бууруулж, хэрэглэсэн бодис, хэмжээг арчилгааны түүхэд бүртгэнэ.

0 0 0

36.5. Нийтийн эзэмшлийн талбайн арчилгааг зөвхөн өнгө үзэмжээр бус ургамлын амьдрах чадвар, хөрсний төлөв, усны хэрэглээ, аюулгүй байдал, хүртээмжээр үнэлнэ.

0 0 0

36.6. Мод тайрах, шилжүүлэн суулгах, өндөрт ажиллах, механик болон цахилгаан багаж, өргөх төхөөрөмж ашиглах ажлыг зохих сургалт, мэргэжлийн бэлтгэлтэй ажилтан хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн шаардлага, хамгаалах хэрэгсэл, ажлын бүсийг тусгаарлах нөхцөлийг хангасны үндсэн дээр гүйцэтгэнэ.

0 0 0

37 дугаар зүйл. Арчилгааны гэрээ

0 0 0

37.1. Төрийн болон орон нутгийн хөрөнгөөр, эсхүл том төслийн хүрээнд бий болгосон ногоон хөрөнгийн арчилгааг гурван жилийн хугацаатай гэрээнд тусгана.

0 0 0

37.2. Арчилгааны гэрээнд дараах нөхцөлийг заавал тусгана:

0 0 0

37.2.1.ногоон хөрөнгийн паспорт, эхний төлөв байдал, усны төсөв; 37.2.2.ажлын хуваарь, чанар, амьдралтын зорилтот хувь, нотлох баримт; 37.2.3.төлбөрийг тарьсан мод, бут, сөөгийн тоогоор бус, ургасанд тооцсон болон тогтворжсон ногоон хөрөнгийн бодит үр дүнтэй уялдуулах нөхцөл; 37.2.4.нөхөн тарих, доголдол арилгах хугацаа, хариуцлага; 37.2.5.бүртгэл, тайлагнал, газар дээрх хяналт, гэрээ шилжүүлэх нөхцөл.

0 0 0

37.3. Гэрээт гүйцэтгэгч өөрчлөгдсөн нь захиалагч, өмчлөгч, хариуцан хамгаалагчийг ногоон хөрөнгийг тасралтгүй арчлах үүргээс чөлөөлөхгүй.

0 0 0

37.4. Гэрээ дуусахад ногоон хөрөнгө, усалгааны систем, паспорт, арчилгааны түүх, үлдэгдэл үүргийг хүлээлцсэн акт үйлдэнэ.

0 0 0

38 дугаар зүйл. Ургамлын амьдралтын үнэлгээ

0 0 0

38.1. Ногоон хөрөнгийн ургамлын амьдралтын үнэлгээг тарьсны дараах эхний болон хоёр дахь ургалтын улирлын төгсгөлд, тогтворжсон байдлын үнэлгээг гурав дахь жилийн ургалтын улирлын төгсгөлд хийнэ.

0 0 0

38.2. Үнэлгээгээр мод, бут, сөөг тус бүрийн амьд эсэх, шинэ өсөлт, титэм, иш, үндэс, түүний төлөв, өвчин, хортон, усалгаа, хөрс, хамгаалалт, нөхөн тарих хэрэгцээг шалгана.

0 0 0

38.3. Үнэлгээг паспортын дугаар, огноо, байршил, гэрэл зураг, баримт, үнэлэгч, үр дүн, шалтгаан, авах арга хэмжээтэйгээр нэгдсэн бүртгэлд оруулна.

0 0 0

38.4. Том төсөл болон төсвийн хөрөнгөөр бий болгосон 100-аас дээш мод, бут, сөөгийн үнэлгээг захиалагч, гүйцэтгэгчээс хараат бус мэргэжлийн этгээд, эсхүл тухайн шатны Засаг даргын томилсон ажлын хэсэг хийнэ.

0 0 0

38.5. Үнэлгээний төлөөлөх түүврийг зөвхөн нэг төрлийн, ижил нас, ижил нөхцөлтэй 1000-аас дээш нэгжид хэрэглэж болох бөгөөд түүврийн арга, алдааны хязгаарыг тайланд ил тод тусгана.

0 0 0

39 дугаар зүйл. Ургасанд тооцох, тогтворжсонд бүртгэх

0 0 0

39.1. Дараалсан хоёр ургалтын улирлын үнэлгээгээр амьд, хэвийн өсөлттэй, усалгаа, арчилгаа тасалдаагүй ногоон хөрөнгийг ургасанд тооцно.

0 0 0

39.2. Гурав дахь жилийн үнэлгээгээр амьд, хэвийн өсөлттэй, паспорт, хариуцан хамгаалагч, усалгааны эх үүсвэр, арчилгааны түүх баталгаажсан ногоон хөрөнгийг тогтворжсонд бүртгэнэ.

0 0 0

39.3. Амьдраагүй, үндэс тогтоогүй, нөхөн тарих шаардлагатай ургамал, түр байршуулсан савтай ургамал, бүртгэлээр нотлогдоогүй тарилтыг ургасанд болон тогтворжсонд тооцохгүй.

0 0 0

39.4. Байгалийн онцгой үзэгдэл, гамшиг, гуравдагч этгээдийн гэм буруутай үйлдлээс ургамал устсан бол шалтгааныг баримтжуулж, нөхөн тарих, баталгаа чөлөөлөх асуудлыг буруутай этгээд, даатгал, гэрээний нөхцөлтэй уялдуулан шийдвэрлэнэ.

0 0 0

40 дүгээр зүйл. Ногоон хөрөнгийг шилжүүлэн суулгах, тайрах

0 0 0

40.1. Нийтийн эзэмшлийн, хамгаалалтын, нөхөн дүйцүүлэлтийн болон бүртгэлтэй төрийн, орон нутгийн ногоон хөрөнгийг мэргэжлийн дүгнэлт, тухайн шатны Засаг даргын зөвшөөрөлгүйгээр шилжүүлэн суулгах, тайрахыг хориглоно.

0 0 0

40.2. Зөвшөөрөл хүсэгч ногоон хөрөнгийн паспорт, шалтгаан, хадгалах өөр хувилбарын судалгаа, эрсдэлийн дүгнэлт, шилжүүлэх болон нөхөн дүйцүүлэх төлөвлөгөө, зардал, хариуцагчийг ирүүлнэ.

0 0 0

40.3. Тухайн шатны Засаг дарга төслийн байршил, зураг төслийг өөрчлөх, үндэс, титмийг хамгаалах, дараа нь шилжүүлэн суулгах боломжийг шалгаж, эдгээр арга хэмжээг хэрэгжүүлэх боломжгүй тохиолдолд тайрахыг зөвшөөрнө.

0 0 0

40.4. Хүний амь нас, эрүүл мэнд, барилга байгууламж, шугам сүлжээнд нэн даруй аюул учруулсан үед холбогдох байгууллага шуурхай тайрч болох бөгөөд шалтгаан, зураг, хэмжилт, нөхөн дүйцүүлэлтийг ажлын таван өдрийн дотор бүртгэнэ.

0 0 0

40.5. Тухайн шатны Засаг дарга зөвшөөрөл, дүгнэлт, тайрсан болон шилжүүлсэн тоо, нөхөн дүйцүүлэлт, түүний биелэлтийг нийтэд нээлттэй мэдээлнэ.

0 0 0

41 дүгээр зүйл. Нөхөн дүйцүүлэлт, түүний баталгаа

0 0 0

41.1. Ногоон хөрөнгөд үүсэж болзошгүй хохирлоос зайлсхийх, багасгах, газар дээр нь сэргээх боломжгүй үлдэгдэл хохирлыг ижил болон илүү экологийн үнэ цэнтэй ногоон хөрөнгөөр нөхөн дүйцүүлнэ.

0 0 0

41.2. Нөхөн дүйцүүлэлтийн хэмжээг төрөл зүйл, нас, хэмжээ, төлөв, байршил, титмийн бүрхэц, экологи-эдийн засгийн үнэлгээ, тогтворжих хугацаа, арчилгааны зардалд үндэслэн тогтооно.

0 0 0

41.3. Нөхөн дүйцүүлэлтийг нөлөөлөлд өртсөн газарт, боломжгүй бол тухайн хороо, баг, дүүрэг, суманд, тэнд хэрэгжүүлэх боломжгүй бол хот, аймгийн нутаг дэвсгэр дэх нөхөн дүйцүүлэлт баталгаажсан төсөлд хэрэгжүүлнэ.

0 0 0

41.4. Нөхөн дүйцүүлэлтийн баталгаанд газрын эрх, газар, хөрсний үнэлгээ, усны төсөв, хариуцан хамгаалагч, гурван жилийн арчилгааны төсөв, хэрэгжүүлэх хүчин чадал нь баталгаажсан төслийг бүртгэнэ.

0 0 0

41.5. Нөхөн дүйцүүлэлтийн баталгаа нь мөнгөн хадгаламж татах, зээл олгох, хөрөнгө оруулалтын болон банкны үйл ажиллагаа эрхлэх үндэслэл болохгүй.

0 0 0

41.6. Байршил, усалгаа, хариуцан хамгаалагч, гүйцэтгэлийн хуваарьгүй нөхөн дүйцүүлэлтийн төлбөр төвлөрүүлэхийг хориглоно.

0 0 0

41.7. Нөхөн дүйцүүлсэн ногоон хөрөнгийг гурав дахь жилийн эцэст тогтворжсонд бүртгэснээр үүргийг биелүүлсэнд тооцно. Биелээгүй хэсгийг дахин нөхөн дүйцүүлнэ.

0 0 0

НАЙМДУГААР БҮЛЭГ
БҮРТГЭЛ, МЭДЭЭЛЭЛ, НУУЦЛАЛ, ТАЙЛАГНАЛ

42 дүгээр зүйл. Ногоон хөрөнгийн нэгдсэн бүртгэл

0 0 0

42.1. Ногоон хөрөнгийн нэгдсэн бүртгэл нь ногоон хөрөнгө, усалгаа, хөрсний шийдэл, хариуцан хамгаалагч, арчилгаа, үнэлгээ, хохирол, нөхөн дүйцүүлэлт, санхүүжилт, ногоон баталгааны мэдээллийг нэгтгэсэн төрийн мэдээллийн сан байна.

0 0 0

42.2. Бүртгэлд нийтийн эзэмшлийн, төрийн болон орон нутгийн өмчийн, том төслийн хүрээнд бий болгосон, нөхөн дүйцүүлсэн ногоон хөрөнгийг заавал бүртгэнэ.

0 0 0

42.3. Иргэн, хуулийн этгээд хувийн газарт өөрийн хөрөнгөөр бий болгосон ногоон хөрөнгөө сайн дураар бүртгүүлж болно.

0 0 0

42.4. Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн Засаг дарга харьяа нутаг дэвсгэрийн мэдээллийг бүрдүүлж, баталгаажуулан шинэчилнэ.

0 0 0

42.5. Бүртгэл нь газар, хот байгуулалт, барилга, ус, ой, төсөв, худалдан авах ажиллагааны мэдээллийн сантай давтагдашгүй дугаар, байршлын мэдээллээр цахимаар мэдээлэл солилцоно.

0 0 0

42.6. Ижил агуулгатай мэдээллийг төрийн байгууллага иргэн, хуулийн этгээдээс давхар шаардахгүй.

0 0 0

42.7. Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн Засаг дарга нь харьяа хот, суурин газрын хотын болон хот орчмын ой, гудамжны мод, цэцэрлэгт хүрээлэнгийн модны бүрэн, эсхүл төлөөлөх түүврийн тооллогыг таван жил тутам, модны титмийн бүрхцийн үнэлгээг арван жил тутам зохион байгуулж, нэгдсэн бүртгэлийг жил бүр шинэчилнэ.

0 0 0

42.8. Энэ хуулийн 42.7-д заасан тооллого, үнэлгээний тайланд хамарсан нутаг дэвсгэр, он, хэрэглэсэн арга, бүрэн болон түүврийн эсэх, нийтийн модны тоо, төрөл зүйлийн олон янз байдал, нас, хэмжээ, төлөв, эрсдэлийн ангилал, модны титмийн бүрхцийн хувийг тусган нийтэлнэ.

0 0 0

42.9. Тооллого, үнэлгээг тухайн газрын ургалтын хугацаанд хийж, хөрсний хөлдөлт, гэсэлт, хуурайшилт, салхи, усалгааны нөхцөл, өвөлжилтийн гэмтэл, төрөл зүйлийн орон нутгийн нөхцөлд дасан зохицсон байдлыг тусгана.

0 0 0

43 дугаар зүйл. Ногоон хөрөнгийн паспорт, цахим таних дугаар

0 0 0

43.1. Бүртгэх ногоон хөрөнгөд давтагдашгүй цахим таних дугаар бүхий паспорт үүсгэнэ.

0 0 0

43.2. Паспорт дараах мэдээлэлтэй байна:

0 0 0

43.2.1.байршил, газрын нэгж талбар, өмчлөл, эзэмшил, ашиглалтын хэлбэр; 43.2.2.төрөл зүйл, тоо, нас, хэмжээ, титмийн бүрхэц, анхны болон одоогийн төлөв; 43.2.3.хөрсний нөхцөл, усалгааны эх үүсвэр, усны төсөв; 43.2.4.хариуцан хамгаалагч, арчилгааны гэрээ, зардлын эх үүсвэр; 43.2.5.тарьсан, шилжүүлсэн, тайрсан, нөхөн тарьсан огноо, фото болон хэмжилтийн баримт; 43.2.6.ургамлын амьдралтын үнэлгээ, хохирол, нөхөн дүйцүүлэлт, үнэлгээний түүх.

0 0 0

43.3. Нэг төрлийн, ижил нас, ижил нөхцөлтэй бөөн тарилтыг талбайн паспорттой бүртгэж болох бөгөөд тоо, түүврийн арга, газарзүйн хилийг тодорхой тусгана.

0 0 0

43.4. Паспортын үндсэн мэдээллийг цахим дугаар, эсхүл бусад нээлттэй цахим таних хэрэгслээр шалгах боломжийг бүрдүүлнэ.

0 0 0

44 дугаар зүйл. Ногоон хөрөнгийн үнэлгээ

0 0 0

44.1. Ногоон хөрөнгийн үнэ цэнэ, хохирол, нөхөн дүйцүүлэлтийн хэмжээг тогтоохдоо төрөл зүйл, нас, хэмжээ, эрүүл мэнд, үлдэх насжилт, байршил, титмийн бүрхэц, экосистемийн үйлчилгээ, тарих болон гурван жилийн арчилгааны зардлыг харгалзана.

0 0 0

44.2. Төсвийн үр ашгийг нэг тарьсан ургамлын үнээр бус ургасанд тооцсон болон тогтворжсон нэгж, нэмэгдсэн титмийн бүрхэц, чанартай ногоон талбайн нэгж өртгөөр тооцно.

0 0 0

44.3. Үнэлгээг гэрчилгээтэй хөрөнгийн үнэлгээчин, эсхүл хуульд заасан мэргэжлийн этгээд хийж, ашиг сонирхлын зөрчилгүй гэдгээ мэдэгдэнэ.

0 0 0

44.4. Үнэлгээний тайланд хэрэглэсэн өгөгдөл, арга, таамаглал, элэгдэл, нөхөн сэргээх зардал, тодорхой бус байдлыг тусгана.

0 0 0

45 дүгээр зүйл. Мэдээллийн нээлттэй байдал, хувийн мэдээлэл, аюулгүй байдал

0 0 0

45.1. Дараах мэдээллийг нийтэд нээлттэй болгоно:

0 0 0

45.1.1.ерөнхий төлөвлөгөө, зорилтот үзүүлэлт, ногоон хөрөнгийн төрөлжсөн байршил, төлөв; 45.1.2.төсөв, гэрээ, гүйцэтгэгч, нэгж өртөг, ногоон баталгаа, нөхөн дүйцүүлэлт; 45.1.3.ургамлын амьдралтын үнэлгээ, ургасанд тооцсон болон тогтворжсон үр дүн; 45.1.4.тайрах, шилжүүлэх зөвшөөрөл, хохирол, нөхөн тарилтын биелэлт.

0 0 0

45.2. Иргэний нэр, регистрийн дугаар, утас, цахим шуудан, гэрийн нарийвчилсан хаяг, өмчийн аюулгүй байдалд эрсдэл учруулах байршлын мэдээллийг хуульд заасан үндэслэлгүйгээр нийтэд ил болгохгүй.

0 0 0

45.3. Нээлттэй мэдээлэлд хариуцан хамгаалагч иргэн бол нэрийн оронд бүртгэлийн дугаар, хороо, багийн түвшний байршил хэрэглэж болно.

0 0 0

45.4. Мэдээллийн сангийн эрхийн түвшин, хандалтын бүртгэл, нөөцлөлт, засварын түүх, кибер аюулгүй байдлыг төрийн мэдээллийн системд тавих шаардлагын дагуу хамгаална.

0 0 0

45.5. Бүртгэлийн алдаатай мэдээллийг залруулах хүсэлт гаргасан этгээдэд шийдвэр, үндэслэл, засварын түүхийг мэдэгдэнэ.

0 0 0

46 дугаар зүйл. Жилийн тайлан, нээлттэй өгөгдөл

0 0 0

46.1. Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн Засаг дарга жил бүрийн 11 дүгээр сарын 01-ний өдрийн дотор харьяа нутаг дэвсгэрийн ногоон хөрөнгийн тайланг гаргаж, иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хуралд танилцуулан нийтэлнэ.

0 0 0

46.2. Тайланд төлөвлөсөн зорилт, модны титмийн бүрхэц, нэг хүнд ногдох хүртээмжтэй ногоон талбай, усны хэрэглээ, хөрсний нөхөн сэргээлт, хохирол, гомдол, хяналтын үр дүнг тусгана.

0 0 0

46.3. Төсөв, төсөл бүрийн үр дүнг дараах нэгтгэлээр мэдээлнэ:

0 0 0

46.3.1.төлөвлөсөн болон зарцуулсан төсөв; 46.3.2.тарьсан болон паспорт үүсгэн бүртгэсэн ногоон хөрөнгө; 46.3.3.дараалсан хоёр ургалтын улиралд ургасанд тооцсон ногоон хөрөнгө; 46.3.4.гурав дахь жилийн эцэст тогтворжсонд бүртгэсэн ногоон хөрөнгө; 46.3.5.ургасанд тооцсон болон тогтворжсон нэгжийн өртөг, ногоон баталгаа, нөхөн дүйцүүлэлтийн үлдэгдэл үүрэг.

0 0 0

46.4. Хотын ой, ногоон дэд бүтцийн тайланг хүснэгтэн өгөгдлийн тайлбар, талбарын нэр, код, хугацаа, хэмжих нэгжийн хамт машинд уншигдах бүтэцтэй, нийтээр үнэ төлбөргүй ашиглах нээлттэй өгөгдлийн хэлбэрээр цахим хуудас болон төрийн нээлттэй өгөгдлийн нэгдсэн порталд нийтэлнэ.

0 0 0

46.5. Тайлангийн өмнөх хувилбар, засварын огноо, өөрчлөлтийн тайлбарыг хадгалж, нийтэд харах боломжтой байна.

0 0 0

46.6. Жилийн тайланд дараах мэдээллийг тусгана:

0 0 0

46.6.1. энэ хуулийн 11.7-д заасан нэгж, албан тушаалтны нэр, чиг үүрэг, мэргэжил, мэргэшил, холбоо барих мэдээлэл, тухайн жилд шийдвэрлэсэн гол асуудал, хэрэгжилтийн үр дүн;

0 0 0

46.6.2. хотын ой, ногоон хөрөнгийн тооллого, ургамлын амьдралтын үнэлгээ хийсэн он, сар, хэрэглэсэн арга, хамрах хүрээ, тогтоосон үр дүн, өмнөх тайлант үетэй харьцуулсан өөрчлөлт;

0 0 0

46.6.3. хотын ой, ногоон дэд бүтцэд зориулсан төсвийн төлөвлөгөө, батлагдсан төсөв, санхүүжилтийн эх үүсвэр, гүйцэтгэл, зарцуулалтын зориулалт, үндсэн болон гэрээт ажилтны зарцуулсан цаг, сайн дурын хөдөлмөр, хандив болон бусад мөнгөн бус оролцооны үнэлгээ;

0 0 0

46.6.4. энэ хуулийн 50.4-т заасан арга хэмжээний нэр, зохион байгуулсан огноо, хөтөлбөр, хамрагдсан иргэн, ажилтан, байгууллагын тоо, үнэлж алдаршуулсан иргэн, ажилтан, байгууллага, сурталчилгаа, мэдээллийн ажлын үр дүн, холбогдох гэрэл зураг болон бусад нотлох баримт;

0 0 0

46.6.5. тайлант хугацаанд илэрсэн зөрчил, гомдол, мэдээлэл, тэдгээрийг шийдвэрлэсэн байдал, авсан арга хэмжээ, дараагийн тайлант хугацаанд хэрэгжүүлэх ажил.

0 0 0

ЕСДҮГЭЭР БҮЛЭГ
САНХҮҮЖИЛТ, ТӨСВИЙН ҮР ДҮН, ХУДАЛДАН АВАХ АЖИЛЛАГАА

47 дугаар зүйл. Санхүүжилтийн эх үүсвэр

0 0 0

47.1. Хотын ой, ногоон дэд бүтцийн үйл ажиллагааг дараах эх үүсвэрээс санхүүжүүлнэ:

0 0 0

47.1.1.улсын болон орон нутгийн төсөв; 47.1.2.байгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн орлогын хуульд заасан хувь болон бусад зориулалтын орлого; 47.1.3.ногоон баталгаанаас гаргуулсан хөрөнгө, нөхөн дүйцүүлэлтийн төлбөр; 47.1.4.олон улсын төсөл, хөтөлбөр, зээл, тусламж; 47.1.5.иргэн, хуулийн этгээдийн хөрөнгө, хандив, ивээн тэтгэлэг; 47.1.6.хуульд хориглоогүй бусад эх үүсвэр.

0 0 0

47.2. Санхүүжилтийг газар, хөрсний үнэлгээ, усалгааны систем, тарилт, гурван жилийн арчилгаа, бүртгэл, үнэлгээ, хяналтын бүрэн мөчлөгөөр төсөвлөнө.

0 0 0

47.3. Нөхөн дүйцүүлэлт, ногоон баталгаанаас гаргуулсан хөрөнгийг тусгай дансаар бүртгэж, тухайн үүргийг биелүүлэхээс өөр зориулалтаар зарцуулахгүй.

0 0 0

47.4. Хандив, ивээн тэтгэлэг нь төсвийн шийдвэр, зөвшөөрөл, хяналтад хууль бусаар нөлөөлөх нөхцөлтэй байж болохгүй.

0 0 0

47.5. Тухайн шатны иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал хотын ой, ногоон дэд бүтцийн ерөнхий төлөвлөгөөний тогтмол хэрэгжилтэд шаардагдах газар, хөрс бэлтгэл, усалгааны эх үүсвэр, тарилт, арчилгаа, өвөлжилтийн хамгаалалт, шилжүүлэн суулгалт, тайралт, аюулгүй болгох ажил, тооллого, мэргэжлийн хүний нөөц, сургалт, олон нийтийн мэдээлэл, жилийн арга хэмжээний зардлыг орон нутгийн жилийн төсөвт зориулалтын хөтөлбөр, арга хэмжээний ангиллаар батална.

0 0 0

47.6. Энэ хуулийн 47.5-д заасан төсвийн гүйцэтгэлд үндсэн болон гэрээт ажилтны зарцуулсан цаг, бараа, үйлчилгээний худалдан авалт, гэрээт ажил, сайн дурын хөдөлмөр, хандив болон мөнгөн бус оролцоог мөнгөн дүнгээр үнэлэн тусгана.

0 0 0

47.7. тогтворжсон ногоон хөрөнгийн нүүрстөрөгч шингээлтийг Уур амьсгалын өөрчөлтийн тухай хуульд заасан бүртгэл, эдийн засгийн механизмтай уялдуулан тооцож болно.

0 0 0

48 дугаар зүйл. Төсвийн төлөвлөлт, үр дүнгийн үзүүлэлт

0 0 0

48.1. Төсвийн санал, хөтөлбөр, төсөлд суурь үзүүлэлт, хүрэх үр дүн, ургасанд тооцох дараалсан хоёр ургалтын улирлын хугацаа, тогтворжих гурван жилийн хугацаа, нэгж өртөг, усны төсөв, арчилгааны үлдэгдэл үүргийг тусгана.

0 0 0

48.2. Төсвийн гүйцэтгэлийг тарьсан мод, бут, сөөгийн тоо болон зарцуулсан хөрөнгийн хэмжээгээр бус, дараах үзүүлэлтээр үнэлнэ:

0 0 0

48.2.1.ургамлын амьдралтын хувь, ургасанд тооцсон болон тогтворжсон ногоон хөрөнгийн тоо; 48.2.2.модны титмийн бүрхэц, чанартай ногоон талбай, хүртээмжийн өөрчлөлт; 48.2.3.ургасанд тооцсон болон тогтворжсон нэгжийн нийт өртөг; 48.2.4.усны бодит хэрэглээ, хэмнэлт, борооны болон саарал усны эзлэх хувь; 48.2.5.нөхөн тарилт, баталгаа, гомдол, зөрчлийн биелэлт.

0 0 0

48.3. Ургамлын амьдралтын зорилт биелээгүй төслийн дараагийн санхүүжилтийг бууруулах, түдгэлзүүлэх, нөхөн гүйцэтгүүлэх шийдвэрийг шалтгаан, гүйцэтгэгчийн буруу, гамшгийн нөхцөл, засаж залруулах төлөвлөгөөнд үндэслэн гаргана.

0 0 0

48.4. Орон нутгийн төсвийн үр дүнд суурилсан урамшууллыг өмнөх жилийн нэгдсэн бүртгэлээр баталгаажсан бодит үр дүнтэй уялдуулж болно.

0 0 0

49 дугаар зүйл. Үр дүнд суурилсан худалдан авах ажиллагаа

0 0 0

49.1. Ногоон хөрөнгө бий болгох, арчлах худалдан авах ажиллагааны техникийн тодорхойлолтод зөвхөн суулгацын тоог бус, газар, хөрс, усалгаа, амьдралтын зорилтот хувь, гурван жилийн арчилгаа, бүртгэл, нотлох баримт, хүлээн авах шалгуурыг тусгана.

0 0 0

49.2. Гэрээний үнийг дараах үе шатны баталгаажсан үр дүнтэй уялдуулан төлнө:

0 0 0

49.2.1.хөрс, усалгаа, тарилт, анхны бүртгэл хүлээн авсан; 49.2.2.эхний болон хоёр дахь ургалтын улиралд ургасанд тооцсон; 49.2.3.гурав дахь жилийн эцэст тогтворжсонд бүртгэсэн.

0 0 0

49.3. Гүйцэтгэгч нөхөн тарих, арчилгааны доголдол арилгах, бүртгэлийг шинэчлэх үүргээ биелүүлээгүй бол төлбөр суутгах, гэрээний баталгааг гаргуулах арга хэмжээ авч, хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэнэ.

0 0 0

49.4. Тендерийн үнэлгээнд нийт амьдралын мөчлөгийн өртөг, усны хэрэглээ, орон нутгийн нөхцөлд тохирсон төрөл зүйл, мэргэжлийн чадавх, өмнөх төслийн амьдралтын үр дүнг хуульд нийцүүлэн харгалзаж болно.

0 0 0

49.5. Захиалагч гүйцэтгэлийн паспорт, гэрэл зураг, үнэлгээ, төлбөрийн үе шат, өөрчлөлт, хүлээн авсан үр дүнг нээлттэй мэдээлнэ.

0 0 0

50 дүгээр зүйл. Урамшуулал, дэмжлэг, хотын мод, ойн амжилтыг тэмдэглэх

0 0 0

50.1. Ургамлын амьдралт баталгаажсан болон тогтворжсон ногоон хөрөнгө бий болгосон, ус хэмнэсэн, хөрс сэргээсэн, агаарын чанарыг сайжруулахад эерэг нөлөө бүхий том оврын мод тарьж ургуулсан, эсхүл амьдралын чанарт эерэг нөлөө бүхий жимс, жимсгэний мод, сөөг тарьж ургуулсан иргэн, хуулийн этгээдэд хуульд нийцүүлэн дараах дэмжлэг үзүүлж болно:

0 0 0

50.1.1.суулгац, хөрс сайжруулах материал, ус хэмнэх тоноглол, мэргэжлийн зөвлөгөө; 50.1.2.төсөл сонгон шалгаруулалтын санхүүжилт, зардлын хэсэгчилсэн нөхөн олговор; 50.1.3.нийтийн мэдээллийн сан дахь баталгаажсан сайн туршлагын тэмдэг, үнэлгээ.

0 0 0

50.2. Урамшууллын шалгуур, төсөв, сонгон шалгаруулалт, хүлээн авагч, бодит үр дүнг нийтэд мэдээлнэ.

0 0 0

50.3. Нэг үр дүнд ижил зориулалтын давхар урамшуулал олгохгүй. Худал мэдээлэл өгсөн бол урамшууллыг буцаан төлүүлнэ.

0 0 0

50.4. Мод, хотын ойн амжилтыг жил бүр нийтээр тэмдэглэх өдөртэй байж болно. Аймаг, нийслэл, хот, сум, дүүргийн Засаг дарга уг өдрийг Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар тогтоосон мод тарих үндэсний өдөртэй уялдуулан товлон зарлаж, хотын мод, ойн экологийн болон нийгмийн ач холбогдлыг таниулах, хотын мод, ойн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхэд бодит хувь нэмэр оруулсан иргэн, сайн дурын ажилтан, албан хаагч, байгууллагын үр дүнг үнэлж алдаршуулах нийтийг хамарсан үйл ажиллагааг зохион байгуулж болно.

0 0 0

50.5. Энэ хуулийн 50.4-т заасан арга хэмжээг тухайн газрын ургалтын хугацаа, хөрсний гэсэлт, усалгааны боломж, хуурайшилт, салхины нөхцөлд нийцүүлж, зөвхөн мод тарьсан тоог мэдээлэхээр хязгаарлахгүй бөгөөд арчилгаа, өвөлжилтийн бэлтгэл, ургамлын амьдралтын үнэлгээ, ургасанд тооцсон болон тогтворжсон ногоон хөрөнгийн бодит үр дүн, сайн туршлага, иргэдэд зориулсан сургалтыг хамруулна.

0 0 0

АРАВДУГААР БҮЛЭГ
ХЯНАЛТ, ЗӨРЧИЛ, ШИЛЖИЛТИЙН ЗОХИЦУУЛАЛТ

51 дугаар зүйл. Төрийн хяналт

0 0 0

51.1. Энэ хуулийн хэрэгжилтэд байгаль орчин, газар, ус, барилга, хот байгуулалт, төсөв, худалдан авах ажиллагааны эрх бүхий байгууллага чиг үүргийнхээ хүрээнд хяналт тавина.

0 0 0

51.2. Хяналтыг эрсдэлд суурилан төлөвлөж, том төсөл, тусгай хамгаалалттай ногоон хөрөнгө, нөхөн дүйцүүлэлт, ногоон баталгаа, ургамлын амьдралтын үзүүлэлт буурсан төсөлд тэргүүн ээлжид хэрэгжүүлнэ.

0 0 0

51.3. Хяналт шалгалтаар зураг төсөл, гэрээ, санхүүжилт, паспорт, усалгаа, газар дээрх бодит төлөв, үнэлгээ, тайлагналын мэдээллийг тулган шалгана.

0 0 0

51.4. Хяналтын байгууллагууд ижил асуудлаар давхар шалгалт хийхгүйгээр мэдээлэл солилцож, боломжтой бол хамтарсан шалгалт хийнэ.

0 0 0

51.5. Хяналтын дүгнэлт, зөрчил арилгах шаардлага, түүний биелэлт, баталгаа гаргуулсан дүнгээс хуульд заасны дагуу нууцад хамааруулснаас бусад мэдээллийг нийтэлнэ.

0 0 0

52 дүгээр зүйл. Олон нийтийн хяналт, нийтийн ашиг сонирхлыг хамгаалах нэхэмжлэл

0 0 0

52.1. Иргэн, хуулийн этгээд ногоон хөрөнгийн гэмтэл, зөвшөөрөлгүй тайралт, усалгааны доголдол, бүртгэлийн зөрүү, төсвийн үр дүнгийн талаар баримт, зураг, байршлын мэдээлэл бүхий гомдол, мэдээлэл гаргаж болно.

0 0 0

52.2. Тухайн шатны Засаг дарга мэдээллийг хүлээн авснаас хойш таван ажлын өдөрт бүртгэж, 30 хоногийн дотор шалган, гаргасан шийдвэр, авсан арга хэмжээ болон гомдол гаргах журмын талаар мэдээлнэ.

0 0 0

52.3. Мэдээлэгчийн хүсэлтээр түүний нэр, холбоо барих мэдээллийг хуульд зааснаас бусад тохиолдолд нууцална.

0 0 0

52.4. Байгаль орчныг хамгаалах зорилго бүхий төрийн бус байгууллага хуульд заасан шаардлага хангасан бол нийтийн эзэмшлийн болон хамгаалалтын ногоон хөрөнгөд учирсан хохирлыг таслан зогсоох, нөхөн сэргээх, хууль бус шийдвэрийг хүчингүй болгуулах талаар нийтийн ашиг сонирхлыг төлөөлөн шүүхэд нэхэмжлэл гаргаж болно.

0 0 0

52.5. Энэ зүйлийн 52.4-т заасан нэхэмжлэл нь бусдын хувийн өмчийг шилжүүлэх, мөнгөн нөхөн төлбөрийг тухайн байгууллагад олгуулах үндэслэл болохгүй.

0 0 0

53 дугаар зүйл. Хориглох үйл ажиллагаа

0 0 0

53.1. Дараах үйл ажиллагааг хориглоно:

0 0 0

53.1.1. зөвшөөрөлгүйгээр бүртгэлтэй нийтийн, хамгаалалтын, нөхөн дүйцүүлэлтийн ногоон хөрөнгийг тайрах, шилжүүлэх, гэмтээх;

0 0 0

53.1.2. газар, хөрсний үнэлгээ, усалгааны эх үүсвэр, арчилгааны төсөв, хариуцан хамгаалагчгүй төслийг батлах, санхүүжүүлэх;

0 0 0

53.1.3. хуурамч паспорт, гэрэл зураг, байршил, амьдралтын үнэлгээ бүрдүүлэх, нэг хөрөнгийг давхар бүртгэх, давхар санхүүжүүлэх;

0 0 0

53.1.4. ногоон баталгаа, нөхөн дүйцүүлэлтийн хөрөнгийг зориулалтын бусаар зарцуулах;

0 0 0

53.1.5. төслийг хэсэгчлэн хувааж дүгнэлт, баталгаа, худалдан авах ажиллагааны шаардлагаас зайлсхийх;

0 0 0

53.1.6. хувийн мэдээллийг хууль бусаар нийтлэх, бүртгэлийн мэдээллийг устгах, өөрчлөх;

0 0 0

53.1.7. хяналт, үнэлгээ хийхэд саад учруулах, нотлох баримт нуун дарагдуулах;

0 0 0

53.1.8. ногоон хөрөнгийн хамгаалалтын бүсэд хөрс нягтруулах, химийн бодис, шатахуун, хаягдал асгах, үндэс гэмтээх.

0 0 0

54 дугаар зүйл. Хууль зөрчигчид хүлээлгэх хариуцлага, хохирол нөхөн төлүүлэх

0 0 0

54 .1. Энэ хуулийг зөрчсөн хүн, хуулийн этгээдэд Эрүүгийн хууль, Зөрчлийн тухай хууль, Төрийн албаны тухай хууль болон бусад хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэнэ.

0 0 0

54 .2. Хариуцлага хүлээлгэсэн нь ногоон хөрөнгөд учруулсан хохирлыг нөхөн төлөх, нөхөн сэргээх, нөхөн дүйцүүлэх, хууль бус шийдвэрийг залруулах үүргээс чөлөөлөхгүй.

0 0 0

54 .3. Хохирлын хэмжээнд устсан болон гэмтсэн ногоон хөрөнгийн үнэлгээ, хөрс нөхөн сэргээх, дахин тарих, гурван жилийн арчилгаа, усалгаа, бүртгэл, үнэлгээ, хяналтын зардлыг хамруулна.

0 0 0

54 .4. Захиалагч, гүйцэтгэгч, хариуцан хамгаалагчийн аль нь зөрчилд буруутайг гэрээ, хяналтын баримтаар тогтоож, хэд хэдэн этгээдийн хамтын буруутай үйлдлээр хохирол учирсан бол Иргэний хуульд заасны дагуу хариуцна.

0 0 0

55 дүгээр зүйл. Гомдол, маргаан шийдвэрлэх

0 0 0

55.1. Энэ хуулийн дагуу гаргасан дүгнэлт, зөвшөөрөл, бүртгэл, үнэлгээ, баталгаа, хяналтын шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн этгээд Захиргааны ерөнхий хуульд заасан журмаар гомдол гаргаж болно.

0 0 0

55.2. Гомдол гаргасан нь хүний амь нас, эрүүл мэнд, ногоон хөрөнгийг нөхөж баршгүй гэмтлээс хамгаалах арга хэмжээнээс бусад шийдвэрийн биелэлтийг шууд түдгэлзүүлэхгүй.

0 0 0

55.3. Маргааныг хэлэлцэхдээ шийдвэрийн үндэслэл, газар дээрх нотлох баримт, паспортын засварын түүх, хараат бус үнэлгээ, хувийн болон нийтийн ашиг сонирхлын тэнцвэрийг харгалзана.

0 0 0

55.4. Энэ хуулиар зохицуулсан иргэний болон захиргааны маргааныг харьяалах шүүх шийдвэрлэнэ.

0 0 0

56 дугаар зүйл. Хууль хүчин төгөлдөр болох

0 0 0

56.1. Энэ хуулийг нийслэлд 2027 оны 07 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.

0 0 0

56.2. Энэ хуулийг аймгийн төв, улсын болон орон нутгийн зэрэглэлтэй хотод 2028 оны 07 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.

0 0 0

56.3. Энэ хуулийг сумын төв болон бусад суурин газарт 2029 оны 07 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.

0 0 0

56.4. Хотын ой, ногоон дэд бүтцийн хүрээнд хийх ой, ногоон хөрөнгийн тооллого, бүртгэлийн бэлтгэл ажил, мэдээллийн системийн хөгжүүлэлт, аргачлал боловсруулах, төсөв төлөвлөх ажлыг энэ хууль батлагдсан өдрөөс эхлэн зохион байгуулна.

0 0 0

56.5. Энэ зүйлд заасан аргачлал, журмыг байгаль орчны асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн энэ хууль батлагдсанаас хойш 6 сарын дотор батална.

0 0 0

Төслийн файлууд

1. Өргөн мэдүүлэх -Үзэл баримтлал

Төслийн хэрэглэгчид

Ц. БААТАРХҮҮ

Initiator of the draft law

Санал үлдээх

You can leave your comment after you sign in. Нэвтрэх

Боловсруулж байгаа хуулийн төслийн мэдээлэл

ХОТЫН ОЙ, НОГООН ДЭД БҮТЦИЙН ТУХАЙ (Анхдагч хуулийн төсөл)

Төслийн файлууд

Үзэл баримтлал download file

Төслийн хэрэглэгчид

Ц. БААТАРХҮҮ

Санал үлдээх