Өргөн мэдүүлэгдсэн хуулийн төслийн мэдээлэл

МОНГОЛ УЛСЫН ХУУЛЬ
2022 оны 5-р сарын 04 өдөр
Улаанбаатар хот
ТӨРИЙН БОЛОН ОРОН НУТГИЙН ӨМЧИТ КОМПАНИЙН ТУХАЙ

НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ
НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ
1 дүгээр зүйл. Хуулийн зорилт
1.1. Энэ хуулийн зорилт нь төрийн болон орон нутгийн өмчит компани үүсгэн байгуулах нөхцөл, журам, ангилал, компанийн үйл ажиллагаанд баримтлах зарчим, хяналт, удирдлага, зохион байгуулалт болон төрийн болон орон нутгийн өмчийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэхтэй холбогдсон харилцааг зохицуулахад оршино.
2 дугаар зүйл. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн хууль тогтоомж
2.1. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн хууль тогтоомж нь Монгол Улсын Үндсэн хууль , Төрийн болон орон нутгийн өмчийн тухай хууль , Компанийн тухай хууль , энэ хууль болон эдгээр хуультай нийцүүлэн гаргасан хууль тогтоомжийн бусад актаас бүрдэнэ.
2.2. Монгол Улсын олон улсын гэрээнд энэ хуульд зааснаас өөрөөр заасан бол олон улсын гэрээний заалтыг дагаж мөрдөнө.
3 дугаар зүйл. Хуулийн үйлчлэх хүрээ
3.1. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн үйл ажиллагааг Төрийн болон орон нутгийн өмчийн тухай хууль, энэ хуулиар зохицуулснаас бусад харилцааг Компанийн тухай хуулиар зохицуулна.
3.2. Тухайлсан хуулийн дагуу байгуулагдсан төрийн өмчит компанийн үйл ажиллагааг тухайн хуульд өөрөөр заагаагүй бол энэ хуульд заасны дагуу зохицуулна.
4 дүгээр зүйл. Хуулийн нэр томьёоны тодорхойлолт
4.1. Энэ хуульд хэрэглэсэн дараах нэр томьёог доор дурдсан утгаар ойлгоно:
Монгол Улсын Үндсэн хууль “Төрийн мэдээлэл” эмхтгэлийн 1992 оны 1 дугаарт нийтлэгдсэн. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн тухай хууль “Төрийн мэдээлэл” эмхтгэлийн 1996 оны 11 дүгээрт нийтлэгдсэн Компанийн тухай хууль “Төрийн мэдээлэл” эмхтгэлийн 2011 оны 42 дугаарт нийтлэгдсэн.
4.1.1. “төрийн өмчит компани” гэж төрийн өмчийн компани болон төрийн өмчийн оролцоотой компанийг;
4.1.2. төрийн өмчийн компани” гэж төр компанийн гаргасан бүх хувьцааг эзэмшдэг энэ хуулийн дагуу байгуулагдсан ашгийн төлөө хуулийн этгээдийг;
4.1.3. “төрийн өмчийн оролцоотой компани” гэж төр компанийн гаргасан энгийн хувьцааны 34-өөс 100 хүртэл хувийг эзэмшдэг энэ хуулийн дагуу байгуулагдсан ашгийн төлөө хуулийн этгээдийг;
4.1.4. .“орон нутгийн өмчит компани” гэж орон нутгийн өмчийн компани болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компанийг;
4.1.5. “орон нутгийн өмчийн компани” гэж орон нутаг компанийн гаргасан бүх хувьцааг эзэмшдэг энэ хуулийн дагуу байгуулагдсан ашгийн төлөө хуулийн этгээдийг;
4.1.6. “орон нутгийн өмчийн оролцоотой компани” гэж орон нутаг компанийн гаргасан энгийн хувьцааны 34-өөс 100 хүртэл хувийг эзэмшдэг энэ хуулийн дагуу байгуулагдсан ашгийн төлөө хуулийн этгээдийг;
4.1.7. “төрийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч” гэж Төрийн болон орон нутгийн өмчийн тухай хуульд заасны дагуу Засгийн газрын шийдвэрийн үндсэн дээр төрийн өмчит компанийн төрийн өмчийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч төрийн захиргааны төв болон төрийн захиргааны байгууллага, эсхүл төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллагыг;
4.1.8. .“орон нутгийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч” гэж Төрийн болон орон нутгийн өмчийн тухай хуульд заасны дагуу тухайн шатны иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын шийдвэрийн дагуу орон нутгийн өмчит компанийн орон нутгийн өмчийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч тухайн шатны Засаг даргыг;
4.1.9. “стратегийн ач холбогдол бүхий салбар” гэж улс орны нийгэм, эдийн засагт чухал ач холбогдол бүхий салбарыг;
4.1.10. “нийтийн зориулалттай дэд бүтэц” гэж олон нийтийн ашиг тусын тулд, эсхүл нийтийн аль нэг бүлэгт үзүүлэх үйлчилгээ, үйл ажиллагааг дагалдах барилга байгууламж болон шууд, эсхүл шууд бус байдлаар бий болгох хөрөнгийг;
4.1.11. “нийтийн үйлчилгээ” гэж иргэдийн тухтай амьдрах таатай орчинг бүрдүүлэх зорилгоор эрчим хүч, зам, тээвэр, харилцаа холбоо, эрүүл мэнд, боловсрол, соёл болон холбогдох бусад салбарт төрөөс иргэдэд тэгш, чанартай, үр ашигтай, хууль тогтоомж, стандартын дагуу үзүүлж байгаа олон нийтэд зориулсан үйлчилгээг;
5 дугаар зүйл. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн үйл ажиллагаандаа баримтлах зарчим
5.1. Төр нийтийн ашиг сонирхлын үүднээс чиг үүргээ хэрэгжүүлэх, хууль тогтоомж, компанийн дүрэм, гэрээнд заасан бизнесийн онцлог үйл ажиллагааг эрхлэх зорилгоор компанийн хувьцаа эзэмших ба энэ тохиолдолд хариу төлбөртэйгөөр бараа, бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, худалдах, ажил, үйлчилгээ үзүүлэх замаар боломжит хэмжээгээр ашигтай ажиллахыг зорино.
5.2. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компани үйл ажиллагаандаа дараах зарчмыг баримтална:
5.2.1.санхүүгийн үр ашигтай байх; 5.2.2.улс төрийн нөлөөллөөс ангид, хараат бус байх; 5.2.3.хараат бус хөндлөнгийн хяналттай байх; 5.2.4.компанийн үйл ажиллагаа ил тод байх; 5.2.5.шударга бус өрсөлдөөний орчинг үүсгэхгүй байх; 5.2.6.компанид хамаарах бүх хөрөнгөд хариуцлага хүлээх; 5.2.7.компани төрийн болон орон нутгийн хүлээх үүргийг хариуцахгүй байх.
5.3. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн төрийн эзэмшлийн хувьцааг эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэх, удирдахад дараах зарчмыг баримтална:
5.3.1.төрийн гүйцэтгэх эрх мэдлийг хэрэгжүүлэх Засгийн газрын бүрэн эрх болон орон нутгийн эрх хэмжээ нь хувьцаа эзэмшигч, төлөөлөн удирдах зөвлөл, гүйцэтгэх захирлын бүрэн эрхээс тусгаарлагдсан байх, компанийн үйл ажиллагаа, өмч хөрөнгийн талаар гаргах аливаа шийдвэрийг энэ хууль болон Компанийн тухай хуулийн хүрээнд гаргах; 5.3.2.мэргэжлийн байх; 5.3.3.үр ашиггүй зардал гаргахгүй байх; 5.3.4.санхүүгийн төлөвлөгөөний дагуу ажиллах; 5.3.5.хариуцлага, эрх, үүргийн хувьд бие даасан байх.
5.4. Хууль өөрөөр заагаагүй бол төрийн өмчит компанийн төрийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч нь зөвхөн нэг төрийн захиргааны төв байгууллага, эсхүл төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага байна.
6 дугаар зүйл. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн төрөл, ангилал
6.1. Төрийн өмчит компани нь компанийн төрийн өмчийн хувьцааны эзэмшлээс хамааран дараах төрөлтэй байна:
6.1.1.төр компанийн гаргасан бүх хувьцааг эзэмшдэг төрийн өмчийн компани; 6.1.2.төр компанийн гаргасан энгийн хувьцааны 34-өөс 100 хүртэл хувийг эзэмшдэг төрийн өмчийн оролцоотой компани.
6.2. Орон нутгийн өмчит компани нь компанийн орон нутгийн өмчийн хувьцаа эзэмшлээс хамааран дараах төрөлтэй байна:
6.2.1.орон нутаг компанийн гаргасан бүх хувьцааг эзэмшдэг орон нутгийн өмчийн компани; 6.2.2.орон нутаг компанийн гаргасан энгийн хувьцааны 34-өөс 100 хүртэл хувийг эзэмшдэг орон нутгийн өмчийн оролцоотой компани.
6.3. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компани нь хязгаарлагдмал хариуцлагатай болон хувьцаат компани гэсэн хэлбэртэй байна.
6.4. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийг ач холбогдлоор нь үндэсний аюулгүй байдлыг хангах чиг үүргийг хэрэгжүүлэх батлан хамгаалах, хил хамгалаах, хууль сахиулах, шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх үүрэг бүхий байгууллагын үйл ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлэх компани, стратегийн ач холбогдолтой компани болон нийтийн зориулалттай дэд бүтэц, нийтийн үйлчилгээг үзүүлэх компани гэж ангилж болно.

ХОЁРДУГААР БҮЛЭГ
ТӨРИЙН БОЛОН ОРОН НУТГИЙН ӨМЧИТ КОМПАНИ ҮҮСГЭН БАЙГУУЛАХ
7 дугаар зүйл. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компани үүсгэн байгуулах үндэслэл
7.1. Төрийн өмчит компанийг дараах үндэслэлээр үүсгэн байгуулна:
7.1.1.стратегийн ач холбогдол бүхий салбарт үйл ажиллагаа явуулах; 7.1.2.нийтийн зориулалттай дэд бүтэц, нийтийн үйлчилгээний тодорхой салбарт үйл ажиллагаа явуулах; 7.1.3.үндэсний аюулгүй байдлыг хангах чиг үүргийг хэрэгжүүлэх батлан хамгаалах, хил хамгаалах, хууль сахиулах, шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх үүрэг бүхий байгууллагын үйл ажиллагааг дэмжих; 7.1.4.олон улсын гэрээгээр зохицуулагдах; 7.1.5.хуульд тусгайлан заасан.
7.2. Энэ хуулийн 7.1.1-д заасан салбарын жагсаалтыг дөрвөн жил тутамд Хөгжлийн бодлого төлөвлөлт, түүний удирдлагын тухай хуульд заасан Монгол Улсын урт болон дунд хугацааны хөгжлийн бодлого, төлөвлөлтийн баримт бичигтэй уялдуулан Засгийн газрын өргөн мэдүүлснээр Улсын Их Хурал батална.
7.3. Хөгжлийн бодлого, төлөвлөлтийн баримт бичигт өөрчлөлт орсон, эдийн засаг, нийгэм, төсөв санхүүгийн нөхцөл байдал өөрчлөгдсөнтэй холбоотойгоор энэ хуулийн 7.1.1-д заасан жагсаалтад өөрчлөлт оруулж болно.
7.4. Энэ хуулийн 7.1.2-т заасан нийтийн зориулалттай дэд бүтэц, нийтийн үйлчилгээний тодорхой салбарт компани үүсгэн байгуулахад хувийн өмчит хуулийн этгээд гүйцэтгэх боломжгүй, зах зэлийн төвлөрөл өндөртэй салбар байх нөхцөлийг хангасан байна.
7.5. Орон нутаг хуульд заасан чиг үүргээ хэрэгжүүлэх зорилгоор хувийн өмчит хуулийн этгээд гүйцэтгэх боломжгүй, эсхүл зах зээлийн төвлөрөл өндөртэй салбарт орон нутгийн өмчийн компанийг үүсгэн байгуулж болно.
7.6. Энэ хуулийн 7.1, 7.5-д зааснаас бусад тохиолдолд төрийн болон орон нутгийн өмчит компани үүсгэн байгуулахыг хориглоно.
7.7. Энэ хуулийн 7.1.1-д заасан салбарт төрийн өмчийн компани үүсгэн байгуулах бөгөөд хэрэв төрийн өмчийн оролцоотой компани үүсгэн байгуулах бол төрийн эзэмшлийн хувьцаа 34-өөс 100 хүртэл хувь байна.
7.8. Энэ хуулийн 7.1.3-т заасан үндэслэлээр үйл ажиллагаа явуулах компани нь төрийн өмчийн компани байна.
7.9. Энэ хуулийн 7.1.2, 7.5-д заасан төрийн болон орон нутгийн өмчит компани үүсгэн байгуулах салбарын жагсаалтыг Засгийн газар батална.
8 дугаар зүйл. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компани үүсгэн байгуулах санал
8.1. Төрийн өмчит компани үүсгэн байгуулах саналыг тухайн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн Засгийн газарт гаргана.
8.2. Орон нутгийн өмчит компани үүсгэн байгуулах саналыг аймаг, сум, нийслэл, дүүргийн Засаг дарга тухайн шатны иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хуралд гаргана.
8.3. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компани үүсгэн байгуулахад дараах баримт бичгийг энэ хуулийн 8.1, 8.2-т заасан саналд хавсаргана:
8.3.1.энэ хуулийн 8.4-т заасан төлөвлөгөө; 8.3.2.компанийн дүрмийн төсөл; 8.3.3.төрийн өмчит компани бол төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллагаас авсан дүгнэлт, орон нутгийн өмчит компани бол орон нутгийн өмчийн асуудал хариуцсан тухайн засаг захиргааны нэгжээс авсан дүгнэлт.
8.4. Энэ хуулийн 7.1, 7.5-д заасан төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийг үүсгэн байгуулах тохиолдолд дараах асуудлыг тусгасан төлөвлөгөөг гаргана:
8.4.1. төрийн болон орон нутгийн өмчит компани үүсгэн байгуулах хэрэгцээ, шаардлага, зах зээлийн эрэлт, хүлээлт, тухайн компаниас гаргах бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний жагсаалт, бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг борлуулах чадамж, бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний өрсөлдөх байдлын талаарх зах зээлийн судалгаа, байршил;
8.4.2. бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг явуулахад шаардагдах түүхий эд, эрчим хүч, ажиллах хүч болон бусад шаардлагатай хүчин зүйлийг хангах эх үүсвэр, чадамж;
8.4.3. хөрөнгө оруулалтын хэмжээ, төрөөс, эсхүл орон нутгаас оруулах эхний болон үлдсэн хөрөнгө оруулалтыг санхүүжүүлэх эх үүсвэр, хөрөнгө оруулалтыг бүрэн хийж дуусгах хугацаа, хөрөнгө оруулалтыг эргэн төлөх төлөвлөгөө, эргэлтийн хөрөнгө үүсгэхэд авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээ, түүнд тавигдах шаардлага;
8.4.4. тухайн компанийг үүсгэн байгуулснаар холбогдох салбарын хөгжлийн төлөвлөгөө, бодлогод нийцсэн байдал, нийгэм, эдийн засгийн үр дүнтэй байдлын талаарх судалгаа;
8.4.5. орон нутгийн өмчит компани үүсгэн байгуулах тухай салбарын төрийн захиргааны төв байгууллагын саналыг авах;
8.4.6. компанийн удирдлага, зохион байгуулалт, үйл ажиллагаа явуулах хугацаа.
8.5. Энэ хуулийн 7.1, 7.5-д заасан компанийн дүрмийн төслийг боловсруулахдаа төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллагын саналыг авна.
8.6. Төрийн өмчийн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн энэ хуулийн 8.3.3-т заасан дүгнэлтийг үндэслэн төрийн өмчит компани үүсгэн байгуулах асуудлыг Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцүүлэх зөвшөөрөл олгоно.
8.7. Төрийн өмчийн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн энэ хуулийн 8.3.3-т заасан дүгнэлтийг үндэслэн төрийн өмчит компани үүсгэн байгуулах асуудлыг Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцүүлэх зөвшөөрөл олгоно.
9 дүгээр зүйл. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компани үүсгэн байгуулах шийдвэр гаргах
9.1. Энэ хуулийн 7.1-д заасан үндэслэлээр төрийн өмчит компани үүсгэн байгуулах шийдвэрийг Засгийн газар гаргана.
9.2. Энэ хуулийн 7.5-д заасан үндэслэлээр орон нутгийн өмчит компани үүсгэн байгуулах шийдвэрийг тухайн компани үүсгэн байгуулах шаардлагатай эсэх талаар орон нутгийн өмчийн асуудал хариуцсан тухайн засаг захиргааны нэгжийн дүгнэлтийг харгалзан тухайн шатны иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал гаргана.
9.3. Засгийн газар болон иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал төрийн өмчит компанийг үүсгэн байгуулах шийдвэр гаргахдаа энэ хуулийн 21.2.5-д заасан төрийн өмчит компани үүсгэн байгуулах нөхцөл, шаардлагыг үндэслэл болгоно.
10 дугаар зүйл. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн компанийн дүрэм
10.1. Энэ хуулийн 9.1-д заасны дагуу төрийн өмчийн компани үүсгэн байгуулах шийдвэрийг Засгийн газар гаргахдаа төрийн өмчийн компанийн дүрмийг батална.
10.2. Энэ хуулийн 9.2-т заасны дагуу орон нутгийн өмчийн компани үүсгэн байгуулах шийдвэрийг гаргахдаа орон нутгийн өмчийн компанийн дүрмийг тухайн шатны иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал батална.
10.3. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн компанийн дүрэмд Компанийн тухай хуулийн 16.2-т зааснаас гадна компанийн эрхлэх үндсэн үйл ажиллагаа, хүрэх үр дүн, үйл ажиллагаа эрхлэх хугацааг тодорхой тусгасан байна.
10.4. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компанийн төрийн болон орон нутгийн өмчийн хувьцааг эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч тухайн компанийг үүсгэн байгуулсан зорилгод нийцүүлэн төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компанийн зорилго, үйл ажиллагааны хүрээг томьёолон компанийн дүрэмд дараах нөхцөлийг тусгуулна:
10.4.1.төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компанийн жилийн төсвийг бэлтгэхэд суурь болох санхүүгийн төлөвлөгөөг жил бүр гаргах; 10.4.2.төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компанийн бүх орлого, зарлага нь санхүүгийн төлөвлөгөөтэй нийцсэн төсвийн задаргаагаар тодорхой харагдаж байх; 10.4.3.төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компанийг өөрчлөн байгуулах, татан буулгах нөхцөл.
10.5. Сонирхлын зөрчилтэй хэлцлийн талаарх Компанийн тухай хуулийн 89.4 дэх хэсэг төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компанийн дүрэмд хамаарахгүй.
10.6. Шинээр үүсгэн байгуулах, эсхүл хувьцааг нь эзэмшдэггүй компанийн хувьцааг олж авах замаар төрийн болон орон нутгийн өмчит, эсхүл төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компанийг бий болгосон бол төрийн болон орон нутгийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч компанийн дүрэмд дараах нөхцөлийг тусгуулна:
10.6.1.Компанийн тухай хуулийн 69.1, 69.4-т заасан хурал хүчин төгөлдөр болох саналын эрхийн хувь хэмжээнээс өндөр хувь тогтоох; 10.6.2.Компанийн тухай хуулийн 63.6-д заасан хурлын шийдвэр хүчин төгөлдөр болох саналын эрхийн хувь хэмжээнээс өндөр хувь тогтоох; 10.6.3.энэ хуульд нийцүүлэн ногдол ашиг хуваарилах зарчим; 10.6.4.төрийн болон орон нутгийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгчийн шийдвэрээр тогтоосон хууль тогтоомжид нийцсэн бусад шаардлагатай нөхцөл.
10.7. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн компанийг хугацаатай байгуулна.
11 дүгээр зүйл. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн компанийн охин компани
11.1. Төрийн өмчийн компани охин компани байгуулах тохиолдолд Засгийн газар энэ хуулийн 9.1-д заасан дүгнэлтийг харгалзан шийдвэр гаргана.
11.2. Орон нутгийн өмчийн компани охин компани байгуулах тохиолдолд иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал энэ хуулийн 9.2-т заасны дагуу орон нутгийн өмчийн асуудал хариуцсан тухайн засаг захиргааны нэгжийн дүгнэлтийг харгалзан шийдвэр гаргана.
12 дугаар зүйл. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн салбар, төлөөлөгчийн газар
12.1. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компани нь салбар, төлөөлөгчийн газар байгуулж болно.
12.2. Энэ хуулийн 12.1-д заасан компанийн салбар, төлөөлөгчийн газар нь хуулийн этгээдийн эрх эдлэхгүй бөгөөд түүний эрх, үүргийг тухайн компанийн дүрмээр тодорхойлно.
12.3. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн компанийн салбар, төлөөлөгчийн газрын удирдлагыг төлөөлөн удирдах зөвлөлд танилцуулсны үндсэн дээр гүйцэтгэх захирал томилно.
12.4. Салбар, төлөөлөгчийн газар нь гагцхүү түүнийг байгуулсан компанийн нэрийн өмнөөс үйл ажиллагаа явуулж, үйл ажиллагаанаас үүсэх үр дагаврыг хариуцна.
12.5. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компани салбар, төлөөлөгчийн газар байгуулсан, үйл ажиллагааг нь зогсоосон бол хуульд заасны дагуу улсын бүртгэлийн газар, татварын албанд бүртгүүлнэ.
12.6. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компани салбар, төлөөлөгчийн газар байгуулсан, үйл ажиллагааг нь зогсоосон бол хуульд заасны дагуу улсын бүртгэлийн газар, татварын албанд бүртгүүлнэ.

ГУРАВДУГААР БҮЛЭГ
ХУВЬ НИЙЛҮҮЛСЭН ХӨРӨНГӨ, ХУВЬЦАА, НОГДОЛ АШИГ
13 дугаар зүйл. Хувь нийлүүлсэн хөрөнгө болон өөрийн хөрөнгө, түүний хэмжээг өөрчлөх
13.1. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн компанийн дүрэмд хувь нийлүүлсэн хөрөнгийн хэмжээг тусгах ба түүний эх үүсвэрийг компани үүсгэн байгуулах Засгийн газрын шийдвэрт тусгасан байна.
13.2. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн компанийн жилийн санхүүгийн тайлангаар компанийн өөрийн хөрөнгийн хэмжээ хувь нийлүүлсэн хөрөнгийн хэмжээнээс багассан тохиолдолд энэ тухай төлөөлөн удирдах зөвлөл уг тайлан гарснаас хойш ажлын таван өдрийн дотор төрийн болон орон нутгийн өмчийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгчид мэдэгдэнэ.
13.3. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч энэ хуулийн 13.2-т заасан мэдэгдлийг хүлээн авснаас хойш 30 хоногийн дотор компанийн хувь нийлүүлсэн хөрөнгөд өөрчлөлт оруулах, компанийг өөрчлөн байгуулах, дахин хөрөнгөжүүлэх, эсхүл татан буулгах асуудлаар саналаа төрийн өмчийн компанийн хувьд Засгийн газарт, орон нутгийн өмчийн компанийн хувьд иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хуралд хүргүүлж, шийдвэрлүүлнэ.
14 дүгээр зүйл. Энгийн хувьцаа
14.1. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компани нь энгийн хувьцааг заавал гаргана.
14.2. Төрийн болон орон нутгийн өмчит хувьцаат компанийн энгийн хувьцаа эзэмшигч нь Компанийн тухай хуулийн 38 дугаар зүйл болон компанийн дүрэмд заасны дагуу тухайн компаниас нэмж гаргах хувьцааг тэргүүн ээлжид худалдан авах эрхтэй.
14.3. Энгийн хувьцааг давуу эрхийн хувьцаа болон бусад үнэт цаасанд хөрвүүлж үл болно.
14.4. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компанийн энгийн хувьцааг эзэмшдэг аливаа этгээд итгэмжлэл, гэрээний үндсэн дээр бусад хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг шилжүүлэн авч болох бөгөөд хувьцаа эзэмшигчдийн хурлаар хэлэлцэж байгаа асуудлаар санал өгөх болон бусад итгэмжлэл, гэрээгээр олгогдсон эрхийг хэрэгжүүлнэ.
14.5. Энэ хуулийн 14.4-т заасан тохиолдолд Иргэний хуулийн холбогдох журмыг баримтална.
14.6. Энэ хуулийн 14.4-т заасан нөхцөлд хувьцаат компанийн хувьд Үнэт цаасны зах зээлийн тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлд заасан журмыг баримтална.
14.7. Энэ хуулийн 14.4, 14.5, 14.6-д заасны дагуу хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч итгэмжлэл, гэрээний үндсэн дээр хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг бусдад шилжүүлэх тохиолдолд Засгийн газраас зөвшөөрөл авна.
14.8. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн нэг энгийн хувьцаа саналын нэг эрхтэй байна.
15 дугаар зүйл. Давуу эрхийн хувьцаа
15.1. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компани хувь нийлүүлсэн хөрөнгийг нэмэгдүүлэх зайлшгүй шаардлагатай бол төрийн болон орон нутгийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч давуу эрхийн хувьцаа гаргаж болно.
15.2. Энэ хуулийн 15.1-д заасан зорилгоор давуу эрхийн хувьцааг гаргах тохиолдолд компанийн хувь нийлүүлсэн хөрөнгийг нэмэгдүүлэх бусад хэлбэртэй харьцуулан судалсны үндсэн дээр гаргана.
16 дугаар зүйл. Алтан хувьцаа
16.1. Засгийн газар төрийн өмчит компанийн төрд ногдох хувьцааг бүхэлд нь худалдах тухай шийдвэр гаргахдаа тодорхой хугацаанд энэ хуулийн 16.4-т заасан асуудлаар зөвхөн төрийн өмчит компанийн хувьцаа эзэмшигчдийн хурал, төлөөлөн удирдах зөвлөлийн болон гүйцэтгэх захирлын шийдвэрт хориг тавих эрхтэй, ногдол ашиг авдаггүй алтан хувьцааг гаргахаар зааж болно.
16.2. Энэ хуулийн 16.1-д заасан төрийн өмчийн оролцоотой компанийн гаргасан хувьцааны 51, түүнээс дээш хувийг төр эзэмшдэг байна.
16.3. Энэ хуулийн 7.1.1-д заасан салбарт үйл ажиллагаа явуулж байгаа төрийн өмчит компани алтан хувьцаа гаргахад Улсын Их Хурлаас зөвшөөрөл авна.
16.4. Алтан хувьцаатай төрийн өмчит компанийн хувьцаа эзэмшигчдийн хурал, төлөөлөн удирдах зөвлөл болон гүйцэтгэх захирлаас дараах асуудлаар гаргасан шийдвэр нь үндэсний аюулгүй байдал, нийтийн эрх ашигт харшилсан тохиолдолд Засгийн газар хориг тавина:
16.4.1.төрийн өмчит компанийн нэр, ерөнхий захиргаа оршин байгаа газрын хаягийг өөрчлөх; 16.4.2.өөрчлөн байгуулах, худалдахаас өмнө эрхэлж байсан үйл ажиллагааны чиглэл, үндсэн үйл ажиллагааг өөрчлөх; 16.4.3.алтан хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг өөрчилсөн дүрэм, журам батлах; 16.4.4.хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг өөрчилсөн дүрэм, журам батлах; 16.4.5.төрийн өмчит компанийг өөрчлөн байгуулах, татан буулгах; 16.4.6.их хэмжээний хэлцэл байгуулах.
16.5. Засгийн газар энэ хуулийн 16.4-т заасны дагуу хориг тавих тухай шийдвэртээ хориг тавьж байгаа үндэслэлээ заана.
16.6. Энэ хуулийн 16.4-т заасан асуудлаар төрийн өмчит компанийн гаргасан шийдвэр Засгийн газрын зөвшөөрснөөр хүчин төгөлдөр болно.
16.7. Нээлттэй хувьцаат компани болсны дараа алтан хувьцаа гаргахыг хориглоно.
16.8. Алтан хувьцааг бусдад шилжүүлэхийг хориглоно.
16.9. Энэ хуулийн 16.1-д заасан тодорхой хугацаа дуусмагц алтан хувьцаа нь хүчингүй болох бөгөөд хугацааг дахин сунгахгүй.
17 дугаар зүйл. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компанид хөрөнгө олж авах
17.1. Төр, эсхүл орон нутаг хувьцааг нь эзэмшдэггүй компанийн энгийн хувьцааны 34, түүнээс дээш хувийг олж авах замаар төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийг бий болгож болно.
17.2. Энэ хуулийн 17.1-д заасны дагуу хувьцаа авч, төрийн өмчийн болон төрийн өмчийн оролцоотой компани үүсгэн байгуулах шийдвэрийг Засгийн газар, орон нутгийн өмчийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компани үүсгэн байгуулах шийдвэрийг аймаг, сум, нийслэл, дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал гаргана.
17.3. Засгийн газар энэ хуулийн 7.1.1-д заасан стратегийн ач холбогдол бүхий салбарт төрийн өмчит компани шинээр үүсгэн байгуулах, төр хувьцааг нь эзэмшдэггүй компанийн энгийн хувьцааны 34, түүнээс дээш хувийг олж авах, эсхүл төрийн өмчит компанийн энгийн хувьцааны 34, түүнээс доошгүй хувийг худалдах, шилжүүлэх тохиолдолд Улсын Их Хурлын зөвшөөрлийг авна.
17.4. Дараах тохиолдолд энэ хуулийн 17.1-д заасан компанийн энгийн хувьцааны 34, түүнээс доош хувийг авч болно:
17.4.1.бэлэглэл, өв залгамжлалаар эзэмшилдээ олж авсан бол; 17.4.2.хууль, Улсын Их Хурлын тогтоолд заасны дагуу; 17.4.3.арилжааны гэрээний дагуу; 17.4.4.шүүх, арбитрын шийдвэрийн дагуу.
17.5. Энэ хуулийн 17.4-т заасны дагуу хувьцааг олж авсан бол төр, эсхүл орон нутаг тухайн хувьцааг олж авахад төрөөс зарцуулсан хөрөнгийн зардлын бодит үнэ цэнийг тооцон, түүнээс доошгүй үнэлгээтэй байхаар тухайн хувьцааг олон нийтэд нээлттэй худалдах арга хэмжээг авна.
18 дугаар зүйл. Үнэт цаас гаргах, зээл авах
18.1. Төрийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч нь санхүү, төсвийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны төв байгууллагад, орон нутгийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч нь иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын шийдвэрийг үндэслэн санхүү, төсвийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны төв байгууллагад мэдэгдэж, зөвшөөрөл авсны үндсэн дээр урт хугацааны зээл авч болно.
18.2. Төрийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч нь санхүү, төсвийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны төв байгууллагад, орон нутгийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч нь иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хуралд мэдэгдэж, зөвшөөрөл авсны үндсэн дээр үнэт цаас гаргана.
18.3. Энэ хуулийн 18.2-т заасны дагуу үнэт цаас гаргахад Үнэт цаасны зах зээлийн тухай хуулийн 10.5-д заасан мэдээллийг агуулсан үнэт цаасны танилцуулгыг боловсруулан үнэт цаасны хамт холбогдох байгууллагад мэдэгдэнэ.
18.4. Энэ хуулийн 18.1-д заасан зөвшөөрөлд тухайн санхүүгийн жилд эргэн төлөгдөх нөхцөлтэйгөөр богино хугацаанд авах зээл хамаарахгүй.
18.5. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компанийн хувь нийлүүлсэн хөрөнгийг нэмэгдүүлэх зайлшгүй шаардлагатай байгаа бол төрийн болон орон нутгийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч Компанийн тухай хуульд заасан хэлбэр болон давуу эрхийн хувьцаа гаргах хувилбарыг харьцуулан судлах үүрэгтэй.
18.6. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн эзэмшлийн хувьцааны эрхийг хэрэгжүүлэгч энэ хуулийн 18.5-д заасан үүргээ биелүүлэхдээ өөрийн эзэмшиж байгаа хувьцааны хэмжээг харгалзан хувьцаа эзэмшигчдийн эрхийн тэнцвэргүй байдал бий болохоос зайлсхийх үүрэгтэй.
18.7. Зээлийн гэрээний дагуу төлбөл зохих хуваарьт болон хугацаа хэтэрсэн өр төлбөрийг тухайн жилийн төсөвт бүрэн тусгаж, батлах бөгөөд зээл төлж барагдуулах төлөвлөгөө, хуваарийг жил бүрийн 1 дүгээр улиралд багтаан төлөөлөн удирдах зөвлөлд танилцуулж шийдвэрлүүлнэ.
18.8. Засгийн газрын гадаад зээлийн хөрөнгийг дамжуулан зээлдүүлсэн зээлийн гэрээний дагуу төлбөл зохих хуваарьт болон хугацаа хэтэрсэн өр төлбөрийг тухайн жилийн төсөвт бүрэн тусгаж, өрийг төлж барагдуулах төлөвлөгөө, хуваарийг баталж хэрэгжүүлнэ.
19 дүгээр зүйл. Ногдол ашиг
19.1. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компани доор дурдсан зарчмын дагуу ногдол ашиг хуваарилна:
19.1.1.өмнөх жилийн эцсийн аудит хийгдсэн санхүүгийн тайлангаар гарсан татварын дараах цэвэр ашгийн тодорхой хувиар; 19.1.2.төрийн болон орон нутгийн эзэмшлийн хувь нийлүүлсэн хөрөнгийн тодорхой хувиар.
19.2. Төрийн өмчийн компаниас төсөвт төвлөрүүлэх ногдол ашгийн нийт дүнгийн доод хэмжээг Улсын Их Хурлаас жил бүрийн төсөвт тусган батална.
19.3. Тухайн төсвийн жилд баримтлах энэ хуулийн 19.1-д заасан хувийг болон ногдол ашиг төлөх үүргээс тухайн жилд чөлөөлөгдөх компанийн жагсаалтыг төрийн өмчит компанийн хувьд Улсын Их Хурал, орон нутгийн өмчийн компанийн хувьд тухайн орон нутгийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал жил бүрийн төсөвтэй хамт батална.
19.4. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компани энэ хуулийн 19.1.1, 19.1.2-т заасан зарчмын дагуу энэ хуулийн 19.3-т заасны дагуу тогтоосон хувиар тооцсон дүнгийн аль өндөр дүнгээр төсөвт ногдол ашиг төвлөрүүлнэ.
19.5. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компанийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч энэ хуулийн 19.1, 19.2, 19.3, 19.4-т заасныг баримтлан ногдол ашгийн дүнг тооцсоныг компанийн хувьцаа эзэмшигчдийн хурал, төлөөлөн удирдах зөвлөлд санал өгөх чиглэл гэж үзнэ.
19.6. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн компани ногдол ашиг хуваарилах асуудлаар өгсөн энэ хуулийн 19.1, 19.2, 19.3, 19.4, 19.5-д заасан журмыг баримтлаагүй, эсхүл ногдол ашиг хуваарилахгүй гэж шийдвэрлэсэн тохиолдолд энэ тухай үндэслэлээ төрийн өмчийн эзэмшлийн хувьцааны эрхийг хэрэгжүүлэгч нь Засгийн газраар, орон нутгийн өмчийн компанийн хувьд Засаг дарга иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлаар хэлэлцүүлж, эцэслэн шийдвэрлэнэ.

ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ
ХУВЬЦАА ЭЗЭМШИГЧ, ХУВЬЦАА ЭЗЭМШИГЧИЙН ЭРХИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ
20 дугаар зүйл. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн хувьцаа эзэмшигч, хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэх
20.1. Хуульд өөрөөр заагаагүй бол төрийн өмчит компанийн төрийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигч нь Засгийн газар байх бөгөөд уг төрийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгчээр тухайн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны төв байгууллага, эсхүл төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллагыг Засгийн газрын шийдвэрээр тогтооно.
20.2. Энэ хуулийн 7.1.3-т заасан үндэслэлээр төрийн өмчийн компани үүсгэн байгуулах тохиолдолд төрийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч нь тухайн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага байж болно.
20.3. Орон нутгийн өмчит компанийн орон нутгийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигч нь аймаг, сум, нийслэл, дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал байна.
20.4. Аймаг, сум, нийслэл, дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын шийдвэрээр тухайн аймаг, сум, нийслэл, дүүргийн Засаг даргыг орон нутгийн өмчийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компанийн орон нутгийн өмчийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгчээр томилно.
21 дүгээр зүйл. Төрийн өмчит компанийн талаарх Засгийн газрын бүрэн эрх
21.1. Төрийн өмчит компанийн төрийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигч нь энэ хуулийн 20.1-д заасны дагуу Засгийн газар байна.
21.2. Засгийн газар төрийн өмчийн компанийн талаар дараах чиг үүргийг хэрэгжүүлнэ:
21.2.1.төрийн өмчийн компанид төрийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгчийг томилох; 21.2.2.энэ хуулийн 7.1.1-д заасан стратегийн ач холбогдол бүхий салбарын жагсаалтыг Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэх; 21.2.3.энэ хуулийн 7.1.1-д заасан салбарт төрийн өмчийн компани үүсгэн байгуулах, өөрчлөн байгуулах, татан буулгах, төрийн эзэмшлийн хувьцааг худалдах, шилжүүлэх, алтан хувьцаа гаргах болон төрийн өмчийн хөрөнгөөр хөрөнгө оруулалт хийх шийдвэрийг Улсын Их Хурлын зөвшөөрлийн үндсэн дээр гаргах;
21.2.4.энэ хуулийн 7.1.1-д зааснаас бусад салбарт төрийн өмчийн болон төрийн өмчийн оролцоотой компани үүсгэн байгуулах, өөрчлөн байгуулах, татан буулгах, төрийн эзэмшлийн хувьцааг худалдах, шилжүүлэх, алтан хувьцаа гаргах болон төрийн өмчийн хөрөнгөөр хөрөнгө оруулалт хийх шийдвэр гаргах; 21.2.5.төрийн болон орон нутгийн өмчийн компани үүсгэн байгуулах нийтийн үйлчилгээний салбарын жагсаалт болон тодорхой салбарт төрийн болон орон нутгийн өмчийн компани үүсгэн байгуулах шалгуур үзүүлэлтийг батлах; 21.2.6.төрийн өмчийн компанийн үл хөдлөх хөрөнгө, газар эзэмших эрхийг шилжүүлэх, зориулалтыг өөрчлөх, худалдах, солих шийдвэр гаргах; 21.2.7.энэ хуулийн 16.4-т заасны дагуу хориг тавих; 21.2.8.энэ хуулийн 16.6-д заасны дагуу төрийн өмчит компанийн шийдвэрт зөвшөөрөл олгох;
21.2.9.хуульд заасны дагуу төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн харилцааг зохицуулсан хэм хэмжээний акт батлан мөрдүүлэх; 21.2.10.энэ хуулийн 26 дугаар зүйлд заасны дагуу төрийн өмчийн компанид онцгой дэглэм тогтоох; 21.2.11.нийгмийн сайн сайхны төлөө үйл ажиллагаа явуулах саналыг төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөл, гүйцэтгэх захиралд өгөх; 21.2.12.төрийн өмчит компанийн бүтцийн өөрчлөлтийн талаар баримтлах үндсэн чиглэлийн төслийг боловсруулан Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэх; 21.2.13.хуульд заасан бусад.
22 дугаар зүйл. Орон нутгийн өмчит компанийн удирдлагын талаар аймаг, сум, нийслэл дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын бүрэн эрх
22.1. Орон нутгийн өмчийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компанийн орон нутгийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигч нь энэ хуулийн 20.3-т заасны дагуу аймаг, сум, нийслэл, дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал байна.
22.2. Аймаг, сум, нийслэл, дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал орон нутгийн өмчит компанийн удирдлагын талаар дараах бүрэн эрхтэй:
22.2.1.орон нутгийн өмчийн компани үүсгэн байгуулах, татан буулгах, өөрчлөн байгуулах, орон нутгийн эзэмшлийн хувьцааг худалдах, шилжүүлэх, орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр хөрөнгө оруулалт хийх шийдвэр гаргах; 22.2.2.орон нутгийн өмчийн оролцоотой компани үүсгэн байгуулах, орон нутгийн эзэмшлийн хувьцааг худалдах, шилжүүлэх, орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр хөрөнгө оруулалт хийх; 22.2.3.орон нутгийн өмчит компанийн орон нутгийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгчийг томилох; 22.2.4.орон нутгийн өмчийн компанийн үл хөдлөх хөрөнгийг худалдах, шилжүүлэх шийдвэр гаргах; 22.2.5.хуульд заасан бусад.
23 дугаар зүйл. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн төрийн болон орон нутгийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгчийн бүрэн эрх
23.1. Төрийн өмчит компанийн төрийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч нь дараах бүрэн эрхтэй:
23.1.1.энэ хуулийн 31, 33 дугаар зүйлд заасны дагуу төрийн өмчийн компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнийг томилох, чөлөөлөх; 23.1.2.төрийн өмчийн компани үүсгэн байгуулах, татан буулгах, өөрчлөн байгуулах, эзэмшлийн хувьцааг худалдах, шилжүүлэх, төрийн өмчийн хөрөнгөөр хөрөнгө оруулалт хийх асуудлаар Засгийн газарт санал хүргүүлэх; 23.1.3.төрийн өмчийн болон төрийн өмчийн оролцоотой компанийн төрийн өмчийн хувьцааны хэмжээтэй хувь тэнцүү тооны төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнийг томилох, чөлөөлөх санал гаргах; 23.1.4.төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллагын ажлын хэсгээс сонгон шалгаруулсан төлөөлөн удирдах зөвлөлийн нэр дэвшигчийг хуульд заасан үндэслэлээр татгалзах;
23.1.5.энэ хуулийн 32.1, 32.2-т заасан мэдээллийг төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дарга, гишүүнээс авах; 23.1.6.төрийн өмчит компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дарга, гишүүн, гүйцэтгэх захирлыг хууль болон компанийн дүрэмд заасан үүргээ зөрчсөн үйлдэлд хариуцлага тооцох; 23.1.7.төрийн өмчит компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дарга болон гишүүний урамшууллын хэмжээ, урамшуулал олгох журмыг тогтоох; 23.1.8.энэ хуулийн 10.4, 10.6, 36.1-д заасан нөхцөлийг компанийн дүрэмд тусгуулах; 23.1.9.хуульд заасан бусад.
23.2. Орон нутгийн өмчийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компанийн орон нутгийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч нь дараах бүрэн эрхтэй:
23.2.1.орон нутгийн өмчит компани үүсгэн байгуулах, өөрчлөн байгуулах, татан буулгах, эзэмшлийн хувьцааг худалдах, шилжүүлэх, орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр хөрөнгө оруулалт хийх асуудлаар тухайн шатны иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хуралд санал хүргүүлэх; 23.2.2.орон нутгийн өмчийн компани төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнийг хуульд заасан журмын дагуу томилох, чөлөөлөх; 23.2.3.энэ хуулийн 10.4, 10.6, 36.1-д заасан нөхцөлийг компанийн дүрэмд тусгуулах; 23.2.4.орон нутгийн өмчийн оролцоотой компанийн орон нутгийн өмчийн хувьцааны хэмжээтэй хувь тэнцүү тооны төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнийг томилох, чөлөөлөх санал гаргах;
23.2.5.төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллагын сонгон шалгаруулсан төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшигчийг хуульд заасан үндэслэлээр татгалзах; 23.2.6.энэ хуулийн 32.1, 32.2-т заасан мэдээллийг удирдах зөвлөлийн дарга, гишүүнээс авах; 23.2.7.төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дарга, гишүүн, гүйцэтгэх захирлын хууль болон компанийн дүрэмд заасан үүргээ зөрчсөн үйлдэлд хариуцлага тооцох; 23.2.8.төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дарга болон гишүүний урамшууллын хэмжээ, урамшуулал олгох журмыг тогтоох; 23.2.9.хуульд заасан бусад.
24 дүгээр зүйл. Төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллагын болон орон нутгийн өмчийн асуудал хариуцсан тухайн засаг захиргааны нэгжийн чиг үүрэг
24.1. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн талаар төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага дараах бүрэн эрхтэй:
24.1.1. энэ хуулийн 7.1.1-д заасан салбарт төрийн өмчит компани үүсгэн байгуулах, өөрчлөн байгуулах, татан буулгах асуудлаар Засгийн газарт дүгнэлт гаргаж, хүргүүлэх;
24.1.2. энэ хуулийн 7.1.1-д зааснаас бусад салбарт төрийн өмчит компани үүсгэн байгуулах, өөрчлөн байгуулах, татан буулгах, төрийн эзэмшлийн хувьцааг худалдах, шилжүүлэх, алтан хувьцаа гаргах болон төрийн өмчийн хөрөнгөөр хөрөнгө оруулалт хийх асуудлаар дүгнэлт гаргаж, Засгийн газарт хүргүүлэх;
24.1.3. төрийн өмчийн компанийн бизнесийн төлөвлөгөөний гүйцэтгэлийг үнэлж, зөрчлийг арилгах талаар шаардлага, зөвлөмж өгөх, хуульд заасан үндэслэл байгаа бол төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүн болон гүйцэтгэх захирлыг солих, хариуцлага тооцох саналыг төрийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч этгээдэд хүргүүлэх, нэгдсэн дүнг Засгийн газарт танилцуулах;
24.1.4. төрийн өмчит компанийг үүсгэн байгуулах, өөрчлөн байгуулах, татан буулгах шийдвэрийн хэрэгжилтийг зохион байгуулж, үр дүнг Засгийн газарт тайлагнах;
24.1.5. төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнийг сонгон шалгаруулах ажлыг зохион байгуулах, нэр дэвшигчийг томилох, чөлөөлөх асуудлаар санал хүргүүлэх;
24.1.6. төрийн болон орон нутгийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгчийн жил бүр төрийн хувьцааг эзэмших зорилго, хувьцааны удирдлагын талаарх илтгэлийг хүлээн авч хянан төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага болон санхүү, төсвийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны төв байгууллагад хүргүүлэх;
24.1.7. төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүдийн тоо, бүрэн эрхийн хугацаа, гүйцэтгэх захирлын урамшууллын хэмжээ хуульд заасан шаардлагад нийцэж байгаа эсэхэд хяналт тавих;
24.1.8. орон нутгийн өмчит компани үүсгэн байгуулах, өөрчлөн байгуулах, татан буулгах, эзэмшлийн хувьцааг худалдах, шилжүүлэх, орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр хөрөнгө оруулалт хийх асуудлаар дүгнэлт гаргаж, аймаг, сум, нийслэл, дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хуралд хүргүүлэх;
24.1.9. орон нутгийн өмчит компанийн орон нутгийн өмчийн ашиглалт, хамгаалалт, зарцуулалтад хяналт тавих;
24.1.10. орон нутгийн өмчийн эзэмшлийн хувьцааны эрхийг хэрэгжүүлэгчийн жил бүр орон нутгийн хувьцааг эзэмших зорилго, хувьцааны удирдлагын талаар илтгэлийг хүлээн авч хянан төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага болон санхүү, төсвийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны төв байгууллагад хүргүүлэх;
24.1.11. орон нутгийн өмчит компанийн бизнесийн төлөвлөгөөний гүйцэтгэлийг үнэлж, зөрчлийг арилгах талаар шаардлага, зөвлөмж өгөх, хуульд заасан үндэслэл байгаа бол төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүн болон гүйцэтгэх захирлыг солих, хариуцлага тооцох саналыг эрх бүхий этгээдэд хүргүүлэх, нэгдсэн дүнг аймаг, сум, нийслэл, дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хуралд танилцуулах;
24.1.12. орон нутгийн өмчит компанийг үүсгэн байгуулах, өөрчлөн байгуулах, татан буулгах шийдвэрийн хэрэгжилтийг зохион байгуулж, үр дүнг тухайн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хуралд тайлагнах;
24.1.13. хуульд заасан бусад.
25 дүгээр зүйл. Мэдээллээр хангах
25.1. Төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага болон санхүү, төсвийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны төв байгууллагаас шаардсан тохиолдолд төрийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч тухайн компанийн харьяалах салбарын асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүнд, орон нутгийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгчийн тухайн шатны иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хуралд хувьцаа эзэмшигчдийн хурлын шийдвэр, хурлын тэмдэглэлийн хуулбар зэрэг төрийн, эсхүл орон нутгийн өмчийн хувьцааг эзэмшигчийн эрхийг хэрхэн хэрэгжүүлж байгааг нь илэрхийлэх баримт, мэдээллийг шилжүүлэх үүрэгтэй.
25.2. Энэ хуулийн 25.1-д заасан баримт бичиг, шийдвэрийн хуулбарыг тухайн шийдвэр гарсан болон хурлын тэмдэглэлд холбогдох этгээд гарын үсэг зурснаас ажлын таван өдрийн дотор хүргүүлнэ.
26 дугаар зүйл. Төрийн өмчит компанид онцгой дэглэм тогтоох
26.1. Засгийн газар улсын эдийн засаг, хүн амын үйлчилгээний хэвийн нөхцөлийг хангахад нэн чухал үүрэг бүхий төрийн өмчит компанид зургаан сар хүртэл хугацаагаар онцгой дэглэм тогтоож, харьяалал харгалзахгүйгээр өөрийн шууд хяналтад авч ажиллуулж болно.
26.2. Онцгой дэглэмээр ажиллах төрийн өмчийн компанийн үйл ажиллагааны талаар Засгийн газраас тогтоох онцгой журам нь Монгол Улсын хууль тогтоомж, Монгол Улсын олон улсын гэрээ, нийтийн ашиг сонирхолд нийцсэн байх бөгөөд дараах асуудлын хүрээнд байна:
26.2.1.компанийн зохион байгуулалтын бүтэц, үүргийг тогтоох, бүх шатных нь удирдах ажилтныг томилох; 26.2.2.ажлын өдөр, цагийн дэглэм, ээлжийг өөрчлөн тогтоох; 26.2.3.хөдөлмөрийн норм, цалин хөлсийг шинэчлэн тогтоох, өөрчлөх; 26.2.4.үндсэн ба эргэлтийн хөрөнгө, түүний дотор түүхий эд, материалын нийлүүлэлт, зарцуулалт, үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүний хадгалалт, хуваарилалт, тээвэрлэлт, борлуулалтад нь тусгай хяналт тогтоох;
26.2.5.онцгой журмыг хэрэгжүүлэхэд саад учруулсан улс төр, олон нийтийн байгууллагын үйл ажиллагааг тухайн компанид түр зогсоож, хяналт тогтоох; 26.2.6.тухайн компанид хөдөлмөр, үйлдвэрлэл, технологийн сахилгыг чанд сахин биелүүлэхэд чиглэсэн хөдөлмөрийн сахилгын тухайлсан дүрэм, үйлдвэрлэлийн аюул осолгүй ажиллагааны болон олон нийтийн хэв журам сахиулах тусгай журам тогтоож, тэдгээрийг зөрчигчид харьяалал харгалзахгүйгээр зохих хариуцлага хүлээлгэх; 26.2.7.онцгой дэглэмтэй төрийн өмчийн компанийн хэвийн үйл ажиллагаа алдагдахад хүрвэл хүн хүч, тээврийн хэрэгслийн дайчилгаа явуулах;
26.2.7.онцгой дэглэмтэй төрийн өмчийн компанийн хэвийн үйл ажиллагаа алдагдахад хүрвэл хүн хүч, тээврийн хэрэгслийн дайчилгаа явуулах; 26.2.8.онцгой дэглэмтэй төрийн өмчийн компаниас бусад этгээдтэй байгуулсан гэрээний болзлыг зайлшгүй шаардлагатай тохиолдолд захиалагч /бэлтгэн нийлүүлэгч/-ийн хууль ёсны ашиг сонирхлыг хохироохгүйгээр өөрчлөх буюу гэрээг цуцлуулах; 26.2.9.улсын захиалга, даалгаврыг биелүүлээгүй тохиолдолд тухайн компани, түүний удирдлагад хүлээлгэх эдийн засгийн болон хууль зүйн хариуцлагын арга хэмжээ тогтоож хэрэглэх; 26.2.10.хүн амын хүнсний болон өдөр тутмын хэрэглээний ховор олдоцтой барааг хуваарилах, тээвэрлэх, худалдан борлуулах, хил нэвтрүүлэх тусгай журам тогтоож, тэдгээр барааг дамлан худалдах, шунахай зорилгоор их хэмжээтэй нөөцлөх зэргээр дотоод зах зээлд барааны хомстлыг зориуд бий болгохтой тэмцэхэд чиглэгдсэн захиргааны урьдчилан сэргийлэх, таслан зогсоох болон хариуцлагын арга хэмжээ тогтоон хэрэглэх.
26.3. Засгийн газар энэ хуулийн 26.1-д заасны дагуу тогтоосон онцгой дэглэм, түүний хэрэгжилтийн явцыг сар бүр Улсын Их Хурал, олон нийтэд мэдээлж байх бөгөөд тухайн компанид онцгой дэглэм тогтоосон нөхцөл байдал арилаагүй хугацааг сунгах зайлшгүй шаардлагатай гэж үзвэл Засгийн газар онцгой дэглэмийг нэг удаа зургаан хүртэл сарын хугацаагаар сунгаж болно.
26.4. Онцгой дэглэмийн хугацааг энэ хуульд заасан журмаар сунгаагүй буюу түүнийг дуусгавар болгохоос өмнө Засгийн газрын шийдвэрээр цуцалсан бол онцгой дэглэмийн хугацааг дуусгавар болсонд тооцно.
26.5. Онцгой дэглэм дуусгавар болсноос хойш 30 хоногоос доошгүй хугацаа өнгөрсний дараа тухайн компанид дахин онцгой дэглэм тогтоох зайлшгүй шаардлага гарвал Засгийн газар энэ хуулийн 26.1-д заасан журмаар шийдвэрлэнэ.

ТАВДУГААР БҮЛЭГ
КОМПАНИЙН УДИРДЛАГА, ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТ
27 дугаар зүйл. Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшигчид тавигдах шаардлага
27.1. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшигч дараах шаардлагыг хангасан байна:
27.1.1. Эрүүгийн хуульд заасан эдийн засгийн, авлигын, өмчийн эсрэг гэмт хэрэгт шүүхийн шийдвэрээр гэм буруутай нь тогтоогдож байгаагүй;
27.1.2.төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн үйл ажиллагаа хамаарах салбарын болон санхүүгийн мэдлэг, туршлагатай, тухайн салбарт гурваас доошгүй жил удирдах албан тушаалд ажилласан, хууль, санхүү, нягтлан бодох бүртгэл, бизнесийн удирдлага, эдийн засгийн болон тухайн компанийн үндсэн үйл ажиллагаатай холбоотой мэргэжлээр дээд боловсролтой; 27.1.3.нийтийн ашиг сонирхлыг хамгаалах, компанийн зорилго, ашиг сонирхолд нийцүүлэн ажиллах чадвартай;
27.1.4.сүүлийн найман жил улс төрийн намын удирдах албан тушаал хашиж байгаагүй; 27.1.5.эрх бүхий албан тушаалтнаар ажиллаж байсан хуулийн этгээд нь дампуурсан, төлбөрийн чадваргүй болсон нь түүнээс аливаа хэлбэрээр шалтгаалаагүй нь нотлогдсон; 27.1.6.эрх бүхий албан тушаалтнаар ажиллаж байсан хуулийн этгээдийн аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийг хүчингүй болгосон нь түүнээс аливаа хэлбэрээр шалтгаалаагүй нь нотлогдсон; 27.1.7.Компанийн тухай хуулийн 75.8-д заасан шаардлагыг хангасан байх; 27.1.8.доор дурдсан ашиг сонирхлын зөрчилтэй этгээд биш байх:
27.1.8.а.компанитай адил салбарт үйл ажиллагаа явуулж байгаа, тухайн компанийн хувьцаа эзэмшигч биш хувиараа аж ахуй эрхлэгч, нөхөрлөлийн гишүүн, эсхүл тухайн компанийн хувьцааны хяналтын багцыг дангаараа болон нэгдмэл сонирхолтой этгээдтэй хамтран эзэмшигч; 27.1.8.б.компанитай адил салбарт үйл ажиллагаа явуулж байгаа, тухайн компанийн хувьцаа эзэмшигч биш компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүн;
27.1.8.в.төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн ажил, үйлчилгээг хүлээн авах, бараа бүтээгдэхүүнийг худалдан авах, эсхүл тус компанид ажил, үйлчилгээ үзүүлэх, бараа бүтээгдэхүүн нийлүүлэх, худалдах үйл ажиллагаа явуулах зэрэг байдлаар компанитай харилцах замаар их хэмжээний хэлцэл байгуулсан аливаа этгээдийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүн; 27.1.8.г.төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн төрийн, эсхүл орон нутгийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч удирдах албан тушаалтантай хамаарал бүхий, эсхүл нэгдмэл сонирхолтой.
27.1.9.тѳрийн болон орон нутгийн ѳмчит компанийн тѳлѳѳлѳн удирдах зѳвлѳлийн гишүүн нь компанийн засаглал болон чиг үүргээ хэрэгжүүлэхтэй холбоотой бусад мэргэшүүлэх сургалтад хамрагдсан байна.
27.2. Хэрэв төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнээр ажилладаг компани төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компани бол энэ хуулийн 27.1.8.б-д заасан нөхцөл хамаарахгүй.
27.3. Энэ хуульд өөрөөр заагаагүй бол төрийн болон орон нутгийн өмчийн компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөл нь есөн гишүүнтэй байх ба сонгон шалгаруулалтын үндсэн дээр томилогдсон гишүүдээс бүрдэнэ.
27.4. Энэ хуулийн 27.3-т заасан төлөөлөн удирдах зөвлөлийн бүрэлдэхүүний гуравны нэгээс дээшгүй нь төрийн захиргааны байгууллагын төлөөлөл байна.
27.5. Энэ хуулийн 27.3-т заасан төлөөлөн удирдах зөвлөлийн бүрэлдэхүүний гуравны нэгээс доошгүй нь мэргэжлийн хараат бус гишүүн байна.
27.6. Энэ хуулийн 40.1-д заасан шалгуураас доош үзүүлэлттэй төрийн болон орон нутгийн өмчийн компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөл таваас илүүгүй сондгой тооны гишүүнтэй байх бөгөөд тэдгээрийн хоёр хүртэлх гишүүн нь төрийн захиргааны байгууллагын төлөөлөл байж болно.
27.7. Энэ хуулийн 27.6-д заасан төрийн болон орон нутгийн өмчийн компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн шийдвэр бүх гишүүдийн дийлэнх олонхын саналаар хүчин төгөлдөр болно.
27.8. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч энэ хуулийн 27.1-д заасан шаардлагыг хангаагүй этгээдийг төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнээр томилох, томилуулахаар нэр дэвшүүлэх, эсхүл дэмжиж санал өгөхийг хориглоно.
27.9. Нийтийн зориулалттай дэд бүтэц, нийтийн үйлчилгээний тодорхой салбарт төрийн болон орон нутгийн өмчийн компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөл нь таваас илүүгүй сондгой тооны гишүүнтэй байх бөгөөд тэдгээрийн гурав хүртэлх гишүүн нь төрийн болон орон нутгийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгчээс томилсон этгээд байна.
27.10. Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнд төрийн улс төрийн албан тушаалтныг нэр дэвшүүлэх, сонгох, томилохыг хориглоно.
28 дугаар зүйл. Төрийн өмчит компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүний сонгон шалгаруулалт
28.1. Төрийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч компанийг үүсгэн байгуулах шийдвэр гарсны дараа ажлын тав хоногийн дотор төрийн өмчит компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнийг сонгон шалгаруулах захиалгыг төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллагад хүргүүлнэ.
28.2. Төрийн өмчит компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшигчийг сонгон шалгаруулах ажлын хэсгийг төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага байгуулна.
28.3. Энэ хуулийн 28.2-т заасан ажлын хэсэг нь төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнийг нээлттэй ил тод сонгон шалгаруулалтыг 35 хоногийн дотор зохион байгуулж, хамгийн өндөр оноо авсан этгээдийг төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшүүлэхээр төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллагад хүргүүлнэ.
28.4. Төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага энэ хуулийн 28.3-т заасан хамгийн өндөр оноо авсан нэр дэвшигчийг төрийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгчид санал болгоно.
28.5. Энэ хуулийн 28.4-т заасан санал болгосон нэр дэвшигчээс бусад нэр дэвшигчийг төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага нэр дэвшигчийн нөөцийн сан үүсгэн бүртгэнэ.
28.6. Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшигчийг сонгон шалгаруулах ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүн, нэр дэвшигч тус бүрийн үнэлгээний оноо, сонгон шалгаруулах журам, нэр дэвшигчийн нөөцийн сангийн мэдээллийг төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага өөрийн цахим хуудаст нээлттэй ил тод байршуулна.
28.7. Энэ хуулийн 28.5-д заасан нөөцийн санд бүртгэгдсэн нэр дэвшигчээс төрийн өмчит болон орон нутгийн өмчит компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүний шаардлага хангаж байгаа хамгийн өндөр оноотой нэр дэвшигчийг төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнд санал болгож болно.
28.8. Энэ хуулийн 28.2-т заасан төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшигчийг сонгон шалгаруулах ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнийг томилох, сонгон шалгаруулалтын болон нэр дэвшигчийн нөөц сангийн журмыг Засгийн газар батална.
28.9. Төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага төрийн өмчит компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнийг санал болгох талаар дараах эрхийг эдэлнэ:
28.9.1.төрийн өмчит компанийн зорилго, онцлог, эрхлэх үйл ажиллагааг харгалзан төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнээр ажиллах этгээдэд олговол зохих эрх мэдлийн асуудлаар судалгаа хийж, тайлан гаргах; 28.9.2.төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвших этгээд ашиг сонирхлын зөрчилтэй, эсхүл энэ хуульд заасан шаардлагыг хангасан эсэх болон бусад асуудлаар үнэлэлт, дүгнэлт өгөх; 28.9.3.шаардлагатай тохиолдолд ашгийн төлөө бус хуулийн этгээд, холбогдох салбарын мэргэшсэн этгээд болон бусад этгээдийг үнэлэлт, дүгнэлт өгөх, судалгаа хийж тайлан гаргах ажилд татан оролцуулах.
29 дүгээр зүйл. Орон нутгийн өмчит компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүний сонгон шалгаруулалт
29.1. Орон нутгийн өмчийн асуудал хариуцсан тухайн засаг захиргааны нэгж орон нутгийн өмчит компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшигчийн нээлттэй сонгон шалгаруулалтыг 35 хоногийн дотор явуулж, нэр дэвшигчийг санал болгоно.
29.2. Орон нутгийн өмчийн асуудал хариуцсан тухайн засаг захиргааны нэгжид энэ хуулийн 28 дугаар зүйлд заасан журам нэгэн адил хамаарна.
30 дугаар зүйл. Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшигчээс шаардах мэдээлэл
30.1. Төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага энэ хуулийн 29.1-д заасан захиалга ирүүлснээс хойш ажлын тав өдрийн дотор төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшигчийг сонгон шалгаруулах тухай өөрийн цахим хуудас, өдөр тутмын хэвлэл, мэдээллийн хэрэгслээр олон нийтэд зарлана.
30.2. Энэ хуулийн 27.1-д заасан шаардлагыг хангасан иргэн сонгон шалгаруулалтыг нийтэд зарласнаас хойш 30 хоногийн дотор дараах мэдээллийг нотолсон баримт бичгийг бүрдүүлэн төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага, эсхүл орон нутгийн өмчийн асуудал хариуцсан тухайн засаг захиргааны нэгжид нэр дэвших тухай хүсэлтээ хүргүүлсэн байна:
30.2.1.эцэг /эх/-ийн нэр, өөрийн нэр, оршин суугаа газрын хаяг, боловсролын байдлын талаарх баримт бичиг, холбоо барих мэдээлэл; 30.2.2.сүүлийн таван жилийн ажил эрхлэлт, хувийн эрх зүйн хуулийн этгээдэд эрх бүхий албан тушаал эрхэлж байсан мэдээллийг агуулсан ажлын туршлагын талаарх дэлгэрэнгүй мэдээлэл; 30.2.3.нэр дэвшигч болон түүний холбогдох этгээдийн хувьцааг нь эзэмшдэг компанийн нэр хаяг, улсын бүртгэлийн дугаар, сүүлийн таван санхүүгийн жилд үйл ажиллагаа эрхэлсэн салбарын жагсаалт, ашгийн хэмжээ, эзэмшиж байгаа хувьцааны хэмжээ зэрэг мэдээлэл.
30.3. Төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага, эсхүл орон нутгийн өмчийн асуудал хариуцсан тухайн засаг захиргааны нэгж төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшигчийн шүүхээр гэм буруутай нь тогтоогдож байсан эсэх талаарх лавлагааг эрх бүхий байгууллагаас хариуцан авна.
31 дүгээр зүйл. Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнийг томилох
31.1. Энэ хуулийн 28.4-т заасны дагуу санал болгосон нэр дэвшигчийг төрийн болон орон нутгийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч энэ хуулийн 27.1-д заасан шаардлага хангасан тохиолдолд төрийн болон орон нутгийн өмчийн компанийн гишүүнээр томилно. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компанийн тухайд тухайн нэр дэвшигчийг томилуулахаар хувьцаа эзэмшигчдийн хуралд санал болгоно.
31.2. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой компанийн төрийн өмчийн болон орон нутгийн өмчийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгчээс төрийн болон орон нутгийн өмчийн хувьцаатай хувь тэнцүүлэн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнийг томилуулахаар санал болгоно.
31.3. Энэ хуулийн 31.1, 31.2-т заасны дагуу томилогдсон төрийн болон орон нутгийн өмчийн компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүний бүрэн эрх томилогдсон өдрөөс эхэлж, энэ хуульд заасан үндэслэлээр чөлөөлөгдсөн өдрөөс эхлэн дуусгавар болно.
31.4. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч төрийн болон орон нутгийн өмчийн компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшигчийг энэ хуулийн 27.1-д заасан шаардлага хангаагүй үндэслэлээр томилохоос татгалзсан тохиолдолд төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн өмчийн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага, эсхүл орон нутгийн өмчийн асуудал хариуцсан тухайн засаг захиргааны нэгж ажлын тав хоногийн дотор дараагийн өндөр оноо авсан нэр дэвшигчийг санал болгоно.
31.5. Энэ хуулийн 31.4-т заасан хугацаанд төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүн томилогдоогүйн улмаас төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн хэвийн үйл ажиллагаа алдагдаж, уг компанид болон хувьцаа эзэмшигчид учирсан хохирлыг гэм буруутай этгээд хариуцна.
31.6. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнийг томилохдоо жендэрийн эрх тэгш байдал буюу төлөөлөн удирдах зөвлөл дэх хүйсийн тэнцвэртэй байдлыг харгалзана.
31.7. Төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дарга, гишүүний бүрэн эрхийн хугацаа гурван жилээс хэтрэхгүй байх бөгөөд нэг удаа улируулан томилж болно.
31.8. Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнийг албан тушаалаар томилохгүй.
32 дугаар зүйл. Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүний үүрэг, хариуцлага
32.1. Компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүнээр томилогдсон этгээд түүнийг томилсон, эсхүл томилуулахаар санал болгосон төрийн болон орон нутгийн өмчийн эзэмшлийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгчид дараах мэдээллийг өгөх үүрэгтэй.